2015ལོའི་སྲིད་གཞུང་ལས་དོན་སྙན་ཞུ།

སྲིད་གཞུང་ལས་དོན་སྙན་ཞུ།

2015ལོའི་ཟླ2བའི་ཚེས2ཉིན་ཁུལ་དམངས་ཆེན་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་དྲུག་པའི་སྟེང་།

ཁུལ་དཔོན་གཞོན་པ།ཡུས་མིན་ཀྲིན།

འཐུས་མི་རྣམ་པ།

ཁུལ་དཔོན་ནའོ་བའེ་ཞིན་གྱིས་མངག་བཅོལ་དང་དུ་བླངས་ཏེ། ད་ལྟ། ངས་ཁུལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་ཚབ་བྱས་ཏེ་ཚོགས་ཆེན་ལ་སྲིད་གཞུང་བྱ་བའི་སྙན་ཞུ་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན། ཚང་མས་གྲོས་ཞིབ་བྱེད་པ་མ་ཟད། ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན་དང་ཟུར་ཞུགས་མི་སྣས་བསམ་འཆར་འདོན་རོགས་མཁྱེན།

             གཅིག  2014ལོའི་བྱ་བའི་སྤྱི་བསྡོམས།

   འདས་པའི་ལོ་གཅིག་གི་རིང་ལ། དཔལ་འབྱོར་མར་ཆག་པའི་སྣོན་ཤུགས་མུ་མཐུད་དུ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བའི་ཛ་དྲག་གི་གནས་བབ་ལ་ཁ་གཏད་དེ།མེ་རི་གཏེར་ཁུལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དག་སྒྲིག་དང་བཟོ་ལས་མགྱོགས་འཕར་བྱུང་བ་ལ་སྐྱོག་གནས་དང་མར་ཆག་པའི་གནས་ཚུལ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང་།བཟོ་ལས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་བཟོ་གྲྭ་ལས་ཐོན་པའི་རིན་གོང་གི་གཞི་གྲངས་བསྟུད་མར་ཟླ36ལ་མར་ཆག་པའི་གནས་ཚུལ་འོག  ང་ཚོས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ།དཀའ་བར་མི་འཛེམ་པར་སྔོན་སྐྱོད་དང་རང་འགུལ་སྒོས་བྱ་བ་དང་ལེན་བྱེད་པ། ཡོང་སྒོ་བརྟན་འཕར་དང་སྒྲིག་གཞི་ལེགས་སྒྲིགསྐྱེ་ཁམས་སྲུང་བ། བཅོས་བསྒྱུར་ལ་ཡར་སྐུལ་བྱེད་པ།  དམངས་གཙོར་ཕན་བདེ། བརྟན་བརླིང་རྒྱུན་འཁྱོངས་སོགས་རིགས་སོ་སོའི་བྱ་བ་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་སྒོས་དམ་འཛིན་བྱས་ནས། ལོ་རེར་ཤུལ་བཞག་བྱས་པའི་གནད་དོན་ཧུར་བརྩོན་སྒོས་ཐག་གཅོད་བྱས་ཏེ། བཟོ་ལས་དཔལ་འབྱོར་ཤུགས་ཆེན་པོའི་མར་ཆག་པའི་གནས་ཚུལ་སྔོན་འགོག་བྱས་ནས།རིགས་སོ་སོའི་སྤྱི་ཚོགས་ལས་དོན་བརྟན་འཕར་བྱུང་ཡོད།ལོ་ཧྲིལ་བོའི་ནང་ས་གནས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་སྤྱིའི་རིན་ཐང་སྒོར་དུང་ཕྱུར560ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་དང་།ན་ནིང་ལས1.5%འཕར།  དེའི་ནང་གཞི་ཁྱོན་ཡན་གྱི་བཟོ་ལས་འཕར་སྣོན་རིན་ཐང་སྒོར་དུང་ཕྱུར370.5ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་དང་།1.7%མར་བབས།  ས་གནས་ཡོངས་ཀྱི་གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་ལ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར538.4གཏོང་བ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་དང་། ན་ནིང་ལས5.6%འཕར།  དེའི་ནང་ཁུལ་གཏོགས་རྒྱུ་ནོར་ལ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར491.4བཏང་བ་དང་།  9.2%འཕར།ས་གནས་ཀྱི་སྤྱི་པའི་ནོར་སྲིད་སྔོན་རྩིས་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར49.4ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་དང་། ན་ནིང་ལས0.6%འཕར། སྤྱི་ཚོགས་འཛད་སྤྱོད་སིལ་ཚོང་གི་སྤྱི་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་74མངོན་འགྱུར་བྱུང་བ་ད།ན་ནིང་ལས12%འཕར།  

ལོ་གཅིག་གི་རིང་ལ།   ང་ཚོས་གཤམ་གྱི་བྱ་བ་འདི་དག་དམ་འཛིན་བྱས་པ་ཡིན།

（གཅིག） སྙོམས་སྒྲིག་ཚོད་འཛིན་ཞབས་ཕྱི་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ། དཔལ་འབྱོར་འཁོར་སྐྱོད་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་བརྟན་བརླིང་ཡིན་པ། དཔལ་འབྱོར་བརྟན་བརླིང་འཁོར་སྐྱོད་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དེ་འགན་ཁུར་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་བརྩིས་ནས་ཡོང་སྒོ་འཕར་བ་དང་ཐོན་སྐྱེན་བརྟན་འཕར་ལ་ནུས་ཤུགས་ཡོད་དགུ་བཏོན།གཅིག་ནི་སྲིད་ཇུས་བེད་སྤྱོད་ལེགས་པོ་བྱས་ནས་ཐོན་ལས་རྒྱུད་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་བ།ཚྭ་འདམ་འཁོར་རྒྱུག་དཔལ་འབྱོར་བྱ་བའི་བཞུགས་མོལ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དངོས་འབེབ་བྱས་ཏེ།སྒོར་དུང་ཕྱུར13.5བུད་པའི་དཔལ་འབྱོར་ཆེད་སྤྱོད་མ་དངུལ་གྱི་སྣེ་ཁྲིད་ནུས་པ་ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་འདོན་སྤེལ་དང་།ཡིད་རྟོན་དངུལ་བུན་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར10.2དང་ཁེ་ལས་དངུལ་གཏོང་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར32.7བཀོལ་སྤྱོད་ལེགས་པོ་བྱས་ཤིང་།  བཟོ་ལས་དཔལ་འབྱོར་འཁོར་སྐྱོད་མཛུབ་སྟོན་བསམ་འཆར་དང་འཁོར་སྐྱོད་ལ་ཁག་ཐེག་དང་ཡོང་སྒོ་བརྟན་འཕར། སྒྲིག་གཞི་ལེགས་སྒྲིག འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་སྐུལ་ལྕག་བྱེད་པའི་བྱེད་ཐབས་སོགས་རོགས་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་རབ་དང་རིམ་པ་ཞིབ་འཇུག་གཏན་ཁེལ་བྱས། རྡོ་སོལ་བསྲེག་མའི་སྐྱེ་ཁམས་ཕྱོགས་ཀྱི་སྐྱིན་དངུལ་དང་ལྕགས་ལམ་ནང་ཁུལ་གྱི་སྐྱེལ་འདྲེན་གྱི་འགྲོ་སོང་སྣ་ཚོགས། མྱུར་བགྲོད་གཞུང་ལམ་གྱི་ལམ་གླ་སོགས་ཉུང་འཕྲི་དང་མེད་པར་བཟོ་བའི་གཟིགས་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་དངོས་འབེབ་བྱས་ནས།ཁེ་ལས་ཀྱི་རིགས་སོ་སོའི་དཔྱ་ཁྲལ་སྒོས་དུང་ཕྱུར11མེད་པར་བཟོས།  གཉིས་ནི་ཕྱོགས་བསྡུས་སྙོམ་སྒྲིག་ཚོད་འཛིན་གྱི་ལག་བསྟར་ནུས་པ་ཞིབ་ཚགས་ཤིང་ཡང་དག་པ་ཡིན། དཔལ་འབྱོར་འཁོར་སྐྱོད་ལ་མཛུབ་སྟོན་བྱེད་པ་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས།  ཁུལ་རིམ་པའི་མགོ་ཁྲིད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ལམ་ལུགས་དང་གནད་སའི་ལས་གཞི་ཟླ་རེར་ཡར་ཞུ་དང་དུས་ཚིགས་རེར་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་པ།ལོ་མཇུག་ལ་དཔྱད་འཇོག་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་ལག་བསྟར་བྱས་ནས།  གནད་སར་བཞག་ནས་ལྟ་རྟོག་དང་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་ཁེ་ལས96ནས127ལ་མང་དུ་སོང་ཡོད། གནད་སའི་ཁེ་ལས25རུ་ཁུལ་རིམ་པའི་མགོ་ཁྲིད་དངོས་སྡོད་དང་འབྲེལ་གནས་ལམ་ལུགས་བཙུགས་པ་དང་ས་ཁུལ་དང་སྡེ་ཁག གླིང་ཁུལ་སོ་སོས་ནས་དཔལ་འབྱོར་དམིགས་ཚད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་བཙུགས་ཡོད། “ཁེ་ལས་གཅིག་ལ་རོགས་སྐྱོར་སྲིད་ཇུས་གཅིག”གི་ཞབས་ཕྱི་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས།  རྡོ་སོལ་དང་གློག  སྐེ་ཚེ།  རང་བྱུང་སོལ་རླངས།སྐྱེལ་འདྲེན་སོགས་ཕྱོགས་ཀྱི་དཀའ་ཁག་དང་འགལ་བ་ཧུར་བརྩོན་སྒོས་སེལ་ནས། ལྕགས་ལམ་སྟེང་དངོས་ཟོག་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱས་ཚད་ཏུན་ཁྲི2356.8ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་དང།བརྒྱ་ཆའི11.4འཕར།  གཞུང་ལམ་སྟེང་དངོས་ཟོག་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱས་ཚད་ཏུན་ཁྲི1479.3ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་དང་།བརྒྱ་ཆའི21འཕར།  གློག་འདོན་ཚད་དུས་ཚོད་རེར་ཆན་ཝ་དུང་ཕྱུར49.5ཡིན་ལ། བརྒྱ་ཆའི31.1འཕར།  དངུལ་བུན་གྱི་ལྷག་གྲངས་སྒོར་དུང་ཕྱུར474.2ལ་སླེབས། བརྒྱ་ཆའི26.5འཕར། ཁེ་ལས་ལ་འགན་ལེན་ཞབས་ཕྱི་ཧུར་བརྩོན་སྒོས་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ཏེ།འགན་ལེན་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར10བུད།  རིམ་པ་སོ་སོའི་དངུལ་ཁང་ལ་མཐུན་སྦྱོར་བྱས་ནས་ཁེ་ལས264ལ་ཁེ་ལས་དངུལ་བུན་སྒོར་དུང་ཕྱུར364.7བཏང་།  ཁུལ་ནང་རོལ་གྱི་ཨར་ལས་རྒྱུ་ཆ་དང་རྡོ་སོལ་བསྲེག་མ། ཅ་ལུད་སོགས་ཁེ་ལས་ཀྱི་གོང་འོག་མཐུད་སྦྱོར་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ། དེའི་ཕྱོགས་ལ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར156.6བཏང་བའི་སྦྲེལ་མཐུད་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་། གསུམ་ནི་རྨང་གཞི་སྒྲིག་ཆས་གཙོ་བོ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་པ།  རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ཆེད་སྤྱོད་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར52.2བརྩོན་ལེན་བྱས་ཏེ། ནོར་སྲིད་གསོག་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར55.4བཀོལ་སྤྱོད་ལེགས་པོ་བྱས།  ཁུལ་རིམ་པའི་དངུལ་གཏོང་སྒོར་དུང་ཕྱུར15བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཡོད།  འགྲིམ་འགྲུལ་དང་གློག་ཤུགས།ཆུ་བེད་སོགས་རྨང་གཞི་སྒྲིག་ཆས་གཙོ་བོ་དག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས། གཏེར་ལེན་ཁ་གནམ་གྲུ་འབབ་ཐང་དངོས་སུ་ཤར་གཏོང་དང་།ཧྭ་ཐུའུ་ཀོའུ་གནམ་གྲུ་འབབ་ཐང་ཚོད་ལྟ་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ཤིང་།  ན་གོར་མོའི་གནམ་གྲུ་འབབ་ཐང་རྒྱས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་བཟོ་སྐྲུན་དངོས་སུ་སྤེལ་མགོ་བརྩམས། ན་གོར་མོ་ནས་འཁོར་ལོ་བར་གྱི་ལྕགས་ལམ་ལས་མགོ་བརྩམས་པ་དང་། བཀའ་འགྱུར་ཕུག་ལམ་གསར་བ་བཏོད།ཞ་ལྕགས་རི་བོ་ནས་བྱང་ཧུའུ་པུའུ་ལྕགས་ལམ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།   གཏེར་ལེན་ཁ་ནས་ཤངས་སྡེ་དང་།ཤངས་སྡེ་ནས་རྒུ་རུ། ཚྭ་ཁ་ནས་ན་གོར་མོ་བར་གྱི་མྱུར་བགྲོད་གཞུང་ལམ་བཅས་ཀྱི་རྨང་གཞི་བཟོ་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།མཐུན་སྒྲིལ་མཚོའུ་སྟོང་ཧྥུའུ330ཅན་གྱི་གློག་སྐྱེལ་གློག་སྒྱུར་་དང་ཁུང་ཁེའི་ཆན་ཧྥུའུ་110ཅན་གྱི་གློག་སྐྱེལ་གློག་སྒྱུར་ལས་གཞི་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།ཀན་སིན་ནས་ཧྭ་ཐུའུ་ཀོའུ་བར་གྱི་ཆན་ཝ330ཅན་གྱི་གློག་སྐྱེལ་གློག་སྒྱུར་བཟོ་སྐྲུན་བཀོལ་སྤྱོད་བྱས་པས། མང་ནེ་ས་ཁུལ་ལ་གློག་དྲ་མེད་པའི་ལོ་རྒྱུས་མཇུག་རྫོགས། ཕྱུགས་སྐྱིལ་འགག་ཆུ་བེད་འགག་རྩའི་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་དུས་མགོའི་བཟོ་སྐྲུན་དང་པོ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།བ་ཡན་ཆུ་མཛོད་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཆོག་པའི་སྙན་ཞུ་དང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གནའ་རྫས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཐབས་ལ་ཆོག་མཆན་ཐོབ། ནཱ་ལིན་ཀུ་ལིས་ཆུ་བོའི་ཆུ་བེད་འགག་རྩའི་བཟོ་སྐྲུན་ལས་གཞིའི་གྲོས་གཞིའི་ཡི་གེ་སྒྲིག་བཟོ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།ན་གོར་མོ་ཆུ་བོ་དང་དཔལ་ཡོན་ཆུ་བོའི་བཞུར་རྒྱུད་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་བཟོ་སྐྲུན་དེ་རྒྱལ་ཡོངས་བཞུར་རྒྱུད་ཆེ་འབྲིང་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་འཆར་འགོད་ནང་བཞག

 （གཉིས།）ཐོན་ལས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞི་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་པ་དམ་འཛིན་བྱས་ནས། དཔལ་འབྱོར་གྱི་རྣམ་པ་བསྒྱུར་བའི་གོམ་སྟབས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་བ། ཚོང་རའི་སྣེ་ཁྲིད་བྱེད་པ་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས་ཐོན་ལས་ཀྱི་རྣམ་པ་བསྒྱུར་ནས་རིམ་འཕར་དང་སྤུས་ཚད་ཇེ་མཐོར་བཏང་ནས་ཕན་འབྲས་འཕར་སྣོན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བྱས།  གཅིག་ནི་ཐོན་ལས་དང་པོ་སྲ་བརྟན་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱས་པ།  ཐོན་ལས་དང་པོའི་འཕར་སྣོན་རིན་ཐང་སྒོར་དུང་ཕྱུར26མངོན་འགྱུར་བྱུང་བ་དང་། ན་ནིང་ལས་བརྒྱ་ཆའི20འཕར། ལས་གཞི135ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ་དངུལ་གཏོང་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར14.8ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་། ལྗང་མདོག་ལྷད་མེད་ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་གྲགས་ཅན་བཞེངས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་ནས་སྒོར་དུང་ཕྱུར་100ལ་བུད་པའི་ཐོན་ལས་སྟེ་ཚྭ་འདམ་འཕང་འབྲས་དང་རྒྱུད་བཟང་ནོར་གྱི་ཐོན་ལས་འདི་གཉིས་གཙོ་བོར་བཟུང་ནས་གསོ་སྤེལ་དང་།འཕང་འབྲས་འདེབས་འཛུགས་བྱས་པའི་རྒྱ་ཁྱོན་མུའུ་ཁྲི31.5ལ་སླེབས།  ཐོན་སྐྱེད་རིན་ཐང་སྒོར་དུང་ཕྱུར19ལ་སླེབས།  ལོ་རེར་འཕང་འབྲས་ཏུན500ཡན་ཐོན་སྐྱེད་གནས་ཐིག10བསྐྲུན་ཐུབ་པ་འགྲུབ་དགོས།འཕང་འབྲས་ཀྱི་ཉིང་ཁུ་དང་འཕང་འབྲས་དམར་པོ་དང་ནག་པོའི་སྦྱིན་ཤོག  འཕང་འབྲས་ཀྱི་སྦྲང་རྩི་སོགས་ཐོན་ལས་གསར་བ50ལྷག་ཚོང་རར་མཁོ་འདོན་བྱས།  འཕང་འབྲས་ནི་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ནས་ཕྱིར་གཏོང་ཚད་དང་ཕྱི་དངུལ་གཙང་ལེན་ཕྱོགས་ནས་སྔོན་ལ་ཚུད་པའི་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་སུ་གྱུར།  ཚྭ་འདམ་ནོར་ཤ་ཐོན་ལས་ཅན་གྱི་ལག་རྩལ་འདུས་གྲུབ་དང་དཔེ་སྟོན་ལས་གཞི་ལག་བསྟར་བྱས་ནས། རྒྱུད་བཟང་ནོར་ཚོ་གསོ་རྟེན་གཞི་མགྱོགས་མྱུར་སྒོས་སྐྲུན་པ་དང་།  རྒྱུད་འདྲེས་མཛོ་མོ་ཁྲི1.5དང་རྒྱུད་བཟང་ནོར2024ཡོད་པ་དང་། ལིའུ་གྲོ་མུའུ2200ཚོད་འདེབས་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་། ཞིང་ཕྱུགས་ལས་ཐོན་ལས་ཅན་གྱི་སྣེ་ཁྲིད་ཁེ་ལས31ལ་སླེབས། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཆེད་ལས་མཉམ་ལས་ཁང815ལ་སླེབས་པ་དང་། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཁྲི3.7སྐུལ་ཁྲིད་བྱས། གཉིས་ནི་ཐོན་ལས་གཉིས་པའི་རྒྱུན་མུ་མཐུད་དུ་ཆེ་རུ་བཏང་བ། ཐོན་ལས་ཆེན་པོ་བདུན་དང་རྟེན་གཞི་ཆེན་པོ་དྲུག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དཀྱིལ་སྙིང་དུ་བཟུང་ནས།“གླིང་ཁུལ་གཉིས”འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་བཟོ་སྐྲུན་ལས་གཞི་བརྒྱའི་ཁྲོད་ལས་གཞི104ལས་མགོ་བསྐྱར་འཛུགས་བྱས། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི“བརྒྱ་ཟུང”བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ལས་གཞི22ཡོངས་རྫོགས་ལས་མགོ་བསྐྱར་འཛུགས་བྱས། རང་ཁུལ་གྱིས་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་གནད་སའི་ལག་རྩལ་ཡར་ཐོན་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་གཞི24ཁྲོད་ལས་གཞི18ལས་མགོ་བསྐྱར་འཛུགས་བྱས།སྤྱི་བཏང་རང་བཞིན་གྱི་བཟོ་ལས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར334.5ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་དང་། ན་ནིང་ལས་བརྒྱ་ཆའི16འཕར། ཏ་ལེན་ཅ་ལྡན་ཟེ་ཚྭའི་སྐྱུར་སྐབས་དང་པོ་སོགས་ལས་གཞི15འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་དང་། ཆིན་ཧྭ་གཏེར་ལས་ཏུན་ཁྲི600ཅན་གྱི་ལྕགས་གཏེར་སྔོག་འདོན་སོགས་ལས་གཞི24ཡི་འཕེལ་རིམ་བདེ་བླག་ཡིན།སོལ་བཟོས་ཞིས་ཐིན་སོགས་ལས་གཞི25ལས་མགོ་བརྩམས། འོད་ཧྥུའུ་གློག་འདོན་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་གློག་འདོན་ཚད་ཀྲོ་ཝ1025དང་རླུང་ཤུགས་གློག་འདོན་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་གློག་འདོན་ཚད་ཀྲོ་ཝ120དངོས་འབེབ་བྱས། ནུས་ཁུངས་གསར་བའི་ལས་གཞི་ཕྱོགས་ལ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར67.5བཏང་། རྨ་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་དང་ཧྭ་ནིན་སོགས་འོད་ཧྥུའུ་ལས་གཞི6དྲ་སྦྲེལ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་དང་།རྨ་ཆུ་ཀྲུང་ཞིན་དང་ཏུང་ཧྥང་ཧྭ་ལའོ། འབྲི་ཆུ་འགག་གསུམ་གྱི་ནུས་ཁུངས་གསར་བའི་རླུང་ཤུགས་གློག་འདོན་ལས་གཞི3དྲ་སྦྲེལ་བྱས། ཀྲུང་ཀོང་ཉིང་རྡུལ་ཀྲོ་ཝ50ཅན་གྱི་འོད་ནུས་གློག་འདོན་སོགས་ལས་གཞི་ལས་མགོ་བརྩམས།འོད་ཧྥུའུ་དང་རླུང་ཤུགས་གློག་འདོན་སོ་སོ་བྱས་ནས་གློག་འདོན་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་གློག་འདོན་ཚད་ཀྲོ་ཝ2498དང་ཀྲོ་ཝ317ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།  སོ་སོ་སྤྱིའི་གློག་འདོན་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་གློག་འདོན་ཚད་བརྒྱ་ཆའི70.5དང་བརྒྱ་ཆའི8.9ལ་སླེབས། མིན་དབྱང་སྡེ་ཚོགས་དང་འེ་ནིན་སིན་སོགས་ནུས་ཁུངས་གསར་བའི་རྒྱུ་ཆ་དང་མཁོ་ཆས་སྒྲིག་བཟོ་ལས་རིགས་ཀྱི་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་མགོ་བརྩམས་ལ།ན་གོར་མོ་གྲོང་ཁྱེར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྐོར་དང་པོའི་ནུས་ཁུངས་གསར་བ་གསར་གཏོད་དཔེ་སྟོན་གྲོང་ཁྱེར་ནང་བཞགརྒྱུ་ཆ་གསར་བའི་ཐོན་ལས་མགྱོགས་མྱུར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་ནས། ཧེ་མེས་ཐིག་མའེ་ལྕགས་འདྲེས་མའི་ལས་གཞི་སོགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས།ཅའེ་ཆིན་ཤིང་ལེབ་སོགས་ལས་གཞི་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྐུལ་འདེད་བྱས། ཧུང་ཡའེ་ཟླུམ་དབྱིབས་རྡོ་སྣག་ལས་སྣོན་ལས་གཞི་ལས་མགོ་བརྩམས།    གསུམ་ནི་ཐོན་ལས་གསུམ་པ་བརྟན་བརླིང་ངང་ཡར་འཕར་བྱུང་བ། ཐོན་ལས་གསུམ་པའི་འཕར་སྣོན་རིན་ཐང་སྒོར་དུང་ཕྱུར106མངོན་འགྱུར་བྱུང་བ་དང།ན་ནིང་ལས་བརྒྱ་ཆའི7.1འཕར།  ལས་གཞི652ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་།མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར106.7བཏང་།  ལན་ཀྲུའུ་དང་ཏུན་ཧོང་། ཚྭ་འདམ་དང་ཟི་ལིང་སྐོར་བའི་གནས་སྐོར་དང་མདོ་དབུས་གནས་སྐོར་ལམ་ཐིག་བཞེངས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དཀྱིལ་སྙིང་དུ་བཟུང་ནས། ཁུ་ནུ་རི་བོ་དང་ཤུག་རི།  ཧ་ལིས་ཧ་ཐོ་སོགས་མཛེས་ལྗོངས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་སྐུལ་འདེད་དང་།འཛམ་གླིང་ས་གཤིས་གླིང་ཀ་བདེ་བླག་ངང་ཆོག་མཆན་བཀོད།  “སྤྲོ་འཁོལ་ངང་ཚྭ་འདམ་བརྒལ་བའི”བྱ་འགུལ་རབ་དང་རིམ་པ་སྤེལ་ནས། ཁུལ་ཡོངས་སུ་གནས་སྐོར་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར25མངོན་འགྱུར་བྱུང་བ་དང། ན་ནིང་ལས་བརྒྱ་ཆའི33འཕར།  དངོས་ཟོག་འཁོར་རྒྱུག་ཕྱོགས་གསུམ་པ་དང་ཕྱོགས་མང་སྦྲེལ་མཐུད་སྐྱེལ་འདྲེན་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ནས། ཚྭ་ཁམས་ལྕགས་རིགས་མའེ་དང་མང་ནེ་དངོས་ཟོག་བསྡུ་འགྲེམ་སོགས་ཀྱི་དངོས་ཟོག་ལྟེ་གནས་མགྱོགས་མྱུར་སྒོས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་པ། ཁེ་ལས་ཀྱི་དངུལ་བུན་དང་ཡིད་རྟོན་མངག་བཅོལ།  འཛིན་ཡིག་ལྟར་དངུལ་སྤྲོད་ཁས་ལེན་སོགས་ཀྱི་མ་དངུལ་མཉམ་བསྲེས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སྤྱད་ནས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་88མཉམ་བསྲེས་བྱས། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ནས་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར556.3མངོན་འགྱུར་བྱུང་།  ཁེ་ལས་དུད་ཁྱིམ13མཚོ་སྔོན་གྱི་མ་རྐང་དབང་ཆ་ཉོ་ཚོང་ལྟེ་གནས་བཙུགས་ཏེ་སྒོ་བྱང་དངོས་སུ་བཀལ། ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་ཞང་དང་གྲོང་རྡལ་ཡོངས་སུ་དངུལ་རྩའི་ཞབས་ཕྱི་ཁེབས་པ་མངོན་འགྱུར་བྱུང་། གློག་ཀླད་དྲ་ལམ་མཚོ་སྔོན་ཡོངས་ལ་ཁེབས་པའི་ཐབས་ཇུས་དངོས་འབེབ་བྱས་ཏེ།རྩིས་འཁོར་གྱི་གྲངས་མཛོད་གསོག་གཉེར་ཐག་གཅོད་ལྟེ་གནས་བསྐྲུན་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་ན་གོར་མོའི་བརྡ་འཕྲིན་འཛད་སྤྱོད་ཚོད་ལྟ་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་།ཁུལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཡོན་གྲོང་ཁྱེར་བསྐྲུན་པའི་འཆར་འགོད་བསྒྲིགས་ཚར་ཞིང་། ན་གོར་མོའི་ཤེས་ཡོན་གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་སྤེལ་མགོ་བརྩམས།

（གསུམ） གླིང་ཁུལ་འཛུགས་སྐྲུན་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ་འཁོར་རྒྱུག་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གཏིང་ཤུགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱས།བཟོ་ལས་གླིང་ཁུལ་སོ་སོའི་བསྡོམས་པའི་ཐོན་ལས་ལས་གཞི59ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་། ལས་གཞི10འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཚར་ཞིང་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར323.9ཡོངས་འགྲུབ་བྱས། རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་ཆས་ལས་གཞི65ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་ལས་གཞི19འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཚར། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར46.5ལེགས་འགྲུབ་བྱས། ན་གོར་མོ་གྲོང་ཁྱེར་བཟོ་ལས་གླིང་གིས་ཐོན་ལས་ལས་གཞི་20ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར225.9ལེགས་འགྲུབ་བྱས། རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་ཆས་ལས་གཞི23ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར12ཡོངས་འགྲུབ་བྱས། ཚྭ་ཁམས་ཐོན་ལས་རྟེན་གཞིའི་ལྕགས་རིགས་མའེ་གཞི་གཅིག་ཅན་གྱི་ཡན་ལག་ལས་གཞི12ཀྱི་འཕེལ་རིམ་བདེ་བླག་ཡིན་ལ། དེའི་ཁྲོད་ཀྱི་བུལ་ཏོག་གཙང་མ་དང་།རྡོ་སོལ་འཁྲུད་འདེམས། རྡོ་སོལ་བསྲེག་མ། ཕྱོགས་བསྡུས་གད་སྙིགས་བཟོ་གྲྭ་སོགས་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཚར་ཞིང་ཚོད་ལྟའི་ངང་ཐོན་སྐྱེད་བྱས།ཐན་འགྱུར་ཁྲོན་ཀ་བ་གཉིས་པ་ཏུན1000ཐེངས་གཅིག་ལ་ཚོད་ལྟ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་དང་ཐོན་རྫས་ཀྱི་ལྷད་མེད་ཚད་བརྒྱ་ཆའི99.9ལ་སླེབས། ཁུ་ནུ་ཐོན་ལས་རྟེན་གཞིའི་གཞུང་ལམ་དང་ཆུ་མཁོ་སྤྲོད་དང་ཕྱིར་གཏོང་།གློག་སྒྲོན་སོགས་ལས་གཞི་སྐོར་ཞིག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཚར་པ་དང་། འོད་ཧྥུའུ་གླིང་ཁུལ་གྱི་གཞུང་ལམ་ལྗང་བསྒྱུར་དང་བཟོ་སྐྲུན་སོགས་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་མགོ་བརྩམས།གཏེར་ལེན་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་བཟོ་ལས་གླིང་གིས་ཐོན་ལས་ལས་གཞི18ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་12.8ལེགས་འགྲུབ་བྱས། རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་ཆས་ལས་གཞི22ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར10.9ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་། འཁོར་སྐྱོད་དཔལ་འབྱོར་སྐུལ་སྤེལ་ལྟེ་གནས་དང་ཐོན་ལས་མགྱོགས་འཕེལ་རྟེན་གཞི།ཚྭ་འདམ་ཚན་རྩལ་གསར་གཏོད་གླིང་སོགས་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་མགོ་བརྩམས། གླིང་ཁུལ་གྱིགཞུང་ལམ11དང་མཛེས་འགྱུར་སོགས་བཟོ་སྐྲུན་བྱས་ཚར།དབུས་ལམ་བཟོ་ལས་གླིང་ཁུལ་གྱིས་ཐོན་ལས་ལས་གཞི3ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར10.9ཡོངས་འགྲུབ་བྱས། རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་ཆས་ལས་གཞི་2ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.8ཡོངས་འགྲུབ་བྱས། མཚོ་སྔོན་གཏེར་ལས་རྡོ་སོལ་འཁྲུད་འདེམས་བཟོ་གྲྭའི་ལས་གཞི་གཙོ་བོ་ལེགས་འགྲུབ་བྱས་པ་དང་གླིང་ཁུལ་དུ་ཆེད་སྤྱོད་ལྕགས་ལམ་གྱི་སྒྲིག་ཆས་ཆ་ཚང་དང་རྡོ་སོལ་སྲེག་འགྱུར་གྱིས་སོལ་རླངས་བཟོ་བའི་ལས་གཞི།གད་སྙིགས་ཐག་གཅོད་བྱེད་སའི་ལས་གཞི་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྐུལ་འདེད་བྱས།ཚྭ་འདམ་ཆེ་བའི་བཟོ་ལས་གླིང་ཁུལ་གྱིས་ཐོན་ལས་ལས་གཞི5ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར10.6ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་། རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་ཆས་ལས་གཞི9ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར16.8ལེགས་འགྲུབ་བྱས། ཡུས་ཆ་གཏེར་ཁུལ་གྱི་ཆུ་མགོའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གཞིའི་ལས་གྲྭའི་གཙོ་གནས་ཡོངས་འགྲུབ་བྱས་པ་དང་འཁོར་སྐྱོད་དཔལ་འབྱོར་ལྟ་ཞིབ་ཚད་ལེན་མ་ལག་དང་།བརྡ་འཕྲིན་ཅན་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་སོགས་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཚར་པར་མ་ཟད་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མགོ་བརྩམས།དུས་མཚུངས་སུ་ཚྭ་འདམ་འཁོར་རྒྱུགས་དཔལ་འབྱོར་ཚོད་ལྟའི་ཁུལ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་འཁོར་སྐྱོད་དཔལ་འབྱོར་ཚོད་ལྟའི་དཔེ་ལེགས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་རྩིས་ལེན་ཐོབ།གཏེར་ལམ་གསེར་གཏེར་ཐོན་ལས་གླིང་གི་ལྕགས་རིགས་མང་བོ་ཕྱིར་བསྡུ་བའི་ལས་གཞི་མཇུག་རྫོགས་ཤིང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མགོ་བརྩམས།ལུན་ཧུའུ་ཡས་ལིས་ཕེན་ཚྭ་མཚོའི་ཐོན་ཁོངས་ཕྱོགས་བསྡུས་དར་སྤེལ་ལས་གཞི་མགྱོགས་མྱུར་ངང་སྐུལ་སྤེལ་བྱས།གཏེར་ལམ་ནུབ་དམག་དཔུང་གི་འཕང་འབྲས་ཐོན་ལས་གླིང་ལ་ཁེ་ལས10ཞུགས་ཡོད་ལ་ནུབ་དམག་དཔུང་གི་འཕང་འབྲས་ཚོང་ར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཤིང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མགོ་བརྩམས།

（བཞི།）མཁར་གྲོང་འཛུགས་སྐྲུན་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ།མཁར་གྲོང་གི་ཁྱབ་ཁོངས་མཐུན་སྦྱོར་ངང་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ། གྲོང་རྡལ་གསར་བ་ཅན་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ་དེར་བརྟེན་ནས། ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་གྲོང་རྡལ་གྱི་གཅིག་གྱུར་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པ།  གཅིག་ནི་གྲོང་རྡལ་གྱི་འགྱེད་འཕྲོའི་ནུས་པ་མུ་མཐུད་དུ་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་བ། ཧུར་བརྩོན་སྒོས་གཏེར་ལེན་ཁ་དང་ན་གོར་མོའི་གཞིས་ཁུལ་གསར་བ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ། ཆ་རྐྱེན་ལྡན་པའི་རྫོང་དག་གིས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཆུ་ཚད་མཐོར་འདེགས་སུ་གཏོང་བའི་འཆར་གཞི་བཟོ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཏེ།  རྫོང་ཁོངས་ཀྱི་ཞང་གྲོང་གཙོ་བོའི་སྐུལ་འདེད་ནུས་པ་དང་ནང་རྐྱེན་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས། ས་ཁང་བདག་ཁོངས་ཀྱི་གསར་སྤེལ་ལས་གཞི28ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་།  སྤྱིའི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར26.8བཏང་།  བཟོ་སྐྲུན་གྱི་གཞི་ཁྱོན་ལ་སྨིད་གྲུ་བཞི་མ་ཁྲི165ཡོད། མཁར་གྲོང་གི་རྨང་གཞི་སྒྲིག་ཆས་དང་སྤྱི་བའི་སྒྲིག་ཆས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གཞི127ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་། སྤྱིའི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་21.6བཏང་།  གྲོང་རྡལ་ཆུང་བ་དག་གི་གཞུང་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་དང་།གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རྣམ་པ་ལེགས་བཅོས་བྱ་བ་སོགས་སྤྱི་བའི་བཟོ་སྐྲུན་ལས་གཞི་དང་སྒྲིག་ཆས་ཆ་ཚང་ལས་གཞི་སྐོར་ཞིག་གི་བསྟུད་མར་འཛུགས་མགོ་བརྩམས།  གཉིས་ནི་མཐོ་སྒང་གི"རབ་མཛེས་གྲོང་རྡལ"དང"རབ་མཛེས་ཞང་སྡེ"འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་བར་སྐུལ་སྤེལ་བྱེད་པ། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར1.8བཏང་སྟེ་ཚྭ་ཁ་གྲོང་རྡལ་དང་ཚྭ་ཧན་བུའུ་སུའུ་གྲོང་རྡལ་གྱི"རབ་མཛེས་གྲོང་རྡལ"འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་བ་སྤེལ་བ་དང་།  གྲོང་རྡལ་གྱི་ཆུ་གཏོང་སྦུ་གུ་ཇེ་རྒྱས་ཇེ་ལེགས་སུ་བཏང་བ། རྒྱ་སྲང་གི་མཛེས་ལྗོངས་ལེགས་བསྒྱུར་དང་ཁོར་ཡུག་ལེགས་སྒྲིག་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་མགོ་བརྩམས།སྡོད་ཁང་འཛུགས་སྐྲུན་དང་རྨང་གཞི་སྒྲིག་ཆས།   རྨང་གཞི་སྒྲིག་ཆས་ཞབས་ཕྱི། སྤྱི་བའི་ཞབས་ཕྱིའི་སྒྲིག་ཆས། སྡེ་བའི་ཁོར་ཡུག་ལེགས་སྒྲིག   ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་བཅས་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས།ན་གོར་མོའི་ལུང་ཡངས་སྡེ་བ་དང་གཏེར་ལེན་ཁའི་ཏུང་ཐཱན་སྡེ་བ་སོགས་ཀྱི་ཞིང་ར་མཛེས་བ། སྡེ་བ་མཛེས་བ།  འཚོ་བ་ལེགས་པའི"མཛེས་བའི་ཞང་སྡེ་"15བཞེངས་སྐྲུན་བྱས་པ་རེད།  གསུམ་ནི་རོང་འབྲོག་མི་དམངས་གཅིག་བསྡུས་སྒོས་འདུས་སྡོད་པའི་ཚད་སྔར་ལས་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ། རོང་འབྲོག་མི་དམངས་ཀྱི་མ་མཐའི་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་ནས་མགོ་བརྩམས་ཏེ། རོང་འབྲོག་མི་དམངས་སྡོད་གནས་ཆ་རྐྱེན་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བ་དང་སྤྱི་བའི་རྨང་གཞི་སྒྲིག་ཆས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་བ་ཇེ་ལེགས་སུ་བཏང་སྟེ། ན་གོར་མོ་དང་གཏེར་ལེན་ཁ།  གཏེར་ལམ་སོགས་ཀྱི་རོང་འབྲོག་མི་དམངས་སྡོད་གནས10གཅིག་བསྡུས་སྒོས་འདུས་སྡོད་བྱས་ཚད་ཇེ་མཐོར་སོང་།

（ལྔ） སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་འཛུགས་སྐྲུན་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ།  ལྗང་མདོག་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་པ།  སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་བ་དང་པོར་འཛིན་པ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ།ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ལེགས་བཅོས་བྱས་པ།  གཅིག་ནི་སྐྱེ་ཁམས་ཕྱོགས་བསྡུས་དག་ཐར་བྱ་བ་སྤེལ་ནས། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞི་ཅིན་ཕེན་གྱི་མཛུབ་སྟོན་གལ་ཆེན་དང་། ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུ་དང་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གི་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱིས་ཞིང་ཆེན་སྐྱོང་བའི་ཐབས་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་།ལྷག་པར་དུ་ལོ་སྔོན་མའི་ཟླ8པ་ནས་བཟུང་། ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གི་མུ་རི་གཏེར་ཁུལ་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་ཇུས་གཞི་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་།དག་ཐེར་བྱ་བ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབས་བ། ཏན་ཏིག་སྒོས་གཏེར་ཁུལ་གྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་བ་སྐུལ་སྤེལ་བྱས། དུས་མཚུངས་སུ།  ཁུལ་ཡོངས་ནས་གཏིང་ཟབ་སྒོས་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་བར་ཞིབ་བཤེར་བྱས་པ་དང་།དེའི་ཁྲོད་གནས་པའི་གནད་དོན་ལ་ཐོ་འགོད་བྱས་ཏེ།  ས་ཁུལ་དང་སྡེ་ཁག   ཁེ་ལས་བཅས་རིམ་པ་བཞིན་དག་ཐེར་བྱེད་པའི་འགན་ཁུར་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་།དག་ཐེར་བྱེད་པའི་དུས་ཡུན་གསལ་བོ་བྱས་ནས་ཁེ་ལས179ལ་དག་ཐེར་བྱས།  སྐྱེ་ཁམས་གནོད་པ་འབྱུང་སླ་བའི་ཁྱབ་ཁོངས་དང་ཞང་དང་གྲོང་རྡལ།ཧྲེ། རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་གཞུང་ལམ་གྱི་ལམ་རྒྱུད། གནས་སྐོར་མཛེས་ལྗོངས་སོགས་ཁྱབ་ཁོངས་གཅིག་གྱུར་སྒོས་འཆར་འགོད་དང་བཅོས་སྐྱོང་བྱས་ཏེ།ཁོར་ཡུག་གི་རྣམ་པ་མངོན་གསལ་སྒོས་ཇེ་ལེགས་སུ་སོང་ཡོད། གཉིས་ནི་སྐྱེ་ཁམས་འཛུགས་སྐྲུན་བཟོ་སྐྲུན་གཏིང་ཟབ་སྒོས་སྤེལ་བ།རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནད་སའི་སྤྱི་ཕན་ནགས་དང་ཚྭ་འདམ་བྱེ་ཐང་ཅན་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་བཟོ་སྐྲུན་ཤུགས་ཆེན་པོས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ།རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་གནད་སའི་སྤྱི་ཕན་ནགས་མུའུ་ཁྲི1834དོ་དམ་བདག་སྐྱོང་བྱས། མིས་བཟོས་ནགས་སྐྲུན་མུའུ་ཁྲི3.9དང་།  གྲོང་རྡལ་ལྗང་གྱུར་མུའུ་ཁྲི0.3།  རི་བཀག་ནགས་སྐྲུན་མུའུ་ཁྲི18.7བཅས་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།  རྩྭ་སའི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཁ་གསབ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར3མར་བྱིན།  ཤུག་རི་སྐྱེ་ཁམས་སླར་གསོ་བཅོས་སྐྱོང་དང་མཚོ་ཁུར་ལུག་སྐྱེ་ཁམས་ལེགས་སྐྲུན་བྱེད་པའི་ལས་གཞི་ལ་བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་སྒོས་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཤིང་། གཏེར་ལེན་ཁའི་གནམ་གྲུ་འབབ་ཐང་དང་ན་གོར་མོ་འོད་ཧྥའུ་གླིང་ཁུལ་གྱི་ལྗང་བསྒྱུར་སོགས་ལས་གཞི་མགྱོགས་མྱུར་སྒོས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ནས།གནད་སའི་སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་བསྟུད་མར་ལེགས་བཅོས་ཐོབ།  གསུམ་ནི་ནུས་སྲི་འཕྲི་གཏོང་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱས་པ། ཁེ་ལས་ཁྲི་ཡི་ཐན་ཉུང་བྱ་འགུལ་ཞེས་པ་ལེགས་པོ་སྤེལ་ནས། མཚོ་ནུབ་ཧྭ་ཅན་ཚ་ནུས་ལྷག་མས་གློག་འདོན་དང་།ན་གོར་མོ་བཙོ་སྦྱང་བཟོ་གྲྭ  འགྱུར་འདེད་བཙོ་སྦྱང་གི་མུ་ཟི་འདོན་པ་སོགས་འཕྲི་གཏོང་ལས་གཞི་ཕལ་ཆེར་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།ཐེམ་ཆེན་དང་དབུས་ལམ།  ཚྭ་འདམ་ཆེ་བའི་བཙོག་ཆུ་གཙང་སེལ་བཟོ་གྲྭ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་དང་།རྒྱ་ཁྱོན་ཡན་གྱི་བཟོ་ལས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་འཕར་སྣོན་རིན་ཐང་ནུས་ཚད་ན་ནིང་ལས་བརྒྱ་ཆའི4.7མར་ཆག སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ནས་ནུས་སྲི་འཕྲི་གཏོང་གི་བྱ་འགུལ་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ།ཤུགས་ཆེན་པོས་སྦགས་བཙོག་འཕྲི་གཏོང་དང་སྦགས་བཙོག་སྔོན་འགོག་དང་བཅོས་སྐྱོང་། རྫས་འགྱུར་མེད་པ་དང་ཉུང་དུ་བཏང་བ་དབྱང་དབུགས་མཁོ་ཚད་ཏུན652དང་། ཨན་ཏན་ཏུན52། དབྱང་གཉིས་མུ་ཟི་ཏུན186།  ཏན་དབྱང་རྫས་འགྱུར་ཏུན650ཡིན།

（དྲུག）བཅོས་བསྒྱུར་སྒོ་འབྱེད་དམ་འཛིན་བྱས་ནས། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་མུ་མཐུད་དུ་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་བ།བཅོས་བསྒྱུར་གྱི་གོམ་སྟབས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་ནས། མཉམ་ལས་སྒོ་འབྱེད་ཀྱི་ཆུ་ཚད་སྔར་ལས་ཇེ་མཐོར་སོང་བ།  གཅིག་ནི་གནད་སའི་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་བཅོས་བསྒྱུར་གཏིང་ཟབ་བྱས་པ།ཁུལ་དང་རྫོང་རིམ་པའི་སྲིད་གཞུང་གི་འགན་ནུས་སྒྱུར་བ་དང་སྡེ་ཁག་བཅོས་བསྒྱུར་བྱེད་པར་ཧུར་བརྩོན་སྒོས་སྐུལ་འདེད་བྱས་ནས།ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གིས་གཤམ་གཏོང་བྱས་པའི་སྲིད་འཛིན་ཆོག་མཆན་ལས་གཞི51དང་ལེན་བྱས་ནས། སྲིད་འཛིན་ཆོག་མཆན་གནང་བའི་བྱ་གཞག171མེད་པ་དང་གཤམ་གཏོང་བྱས། “ཚོང་ཁྲལ་རིན་ཁྲལ་དུ་བསྒྱུར་བ”ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྤེལ་ཏེ། ཁྱིམ་ཐོ་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་བརྟན་བརླིང་ངང་སྐུལ་འདེད་བྱས་པ་དང་།རོང་འབྲོག་ཁུལ་བདག་གཉེར་སྒྲིག་གཞི་དང་སྨན་རྫས་འཕྲོད་བསྟེན་སྒྲིག་གཞི་བཅོས་བསྒྱུར་མུ་མཐུད་དུ་གཏིང་ཟབ་སྤེལ་ནས།དམངས་འཚོ་བཟོ་སྐྲུན་སྐོར་ཞིག་དངུལ་ལོ་ཅན་དང་སྡེ་ཁག་གི་སྔོན་རྩིས། སྲིད་གཞུང་གི་ཉོ་བསྡུ། རྒྱལ་མཛོད་དོ་དམ་བཅས་བཅོས་བསྒྱུར་ལ་ཏན་ཏིག་གིས་སྐུལ་འདེད་བྱས་། སློབ་གསོ་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་བསྒྱུར་གྱི་འཕེལ་རིམ་གསར་བ་བླངས།བཟོ་ཚོང་ཐོ་འགོད་ལམ་ལུགས་དེ“ས་གནས་གཅིག་ལ་ལག་རྟགས་མང་པོ”དང“སྔོན་ལ་འཛིན་ཡིག་ལེན་པ་དང་རྗེས་ནས་ལག་རྟགས་སྟེར་བ”བཅས་ཀྱི་ཐོ་འགོད་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་བྱེད་པ་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས། ཁེ་ལས1268གསར་དུ་བསྣན།  ཐོ་འགོད་མ་རྩ་བརྒྱ་ཆའི30འཕར། གཉིས་ནི་བྱེད་ཐབས་སྣ་མང་སྤྱད་དེ་ཚོང་འགུག་དངུལ་འདྲེན་བྱས་པ།ཚོང་འགུག་དངུལ་འདྲེན་དང་ཚོང་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོང་འགུག་པ། མཉམ་འབྲེལ་སྒོས་ཚོང་འགུག་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་ཀྱིས་ཚོང་འགུག་ཚོང་འདེམས་བྱེད་པ་བརྒྱུད།གནད་སའི་ཚོང་འགུག་ལས་གཞིའི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར187དམིགས་སུ་འབྱོར་བ་དང་།“མཚོ་སྔོན་ཚོང་གཏམ་གྲོས་ཚོགས”ནས་ལས་གཞི69མིང་རྟགས་བཀོད་ལ།  མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར535.7མཆན་འགོད་བྱས།  དེའི་ནང་དུ་ལས་གཞི43ལས་མགོ་བརྩམས་པ་དང་། མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར81དམིགས་སུ་འབྱོར།  ལས་གཞིའི་ཁ་ཆད་ལག་བསྟར་དང་ལས་གཞིའི་ལས་མགོ་བརྩམས་ཚད།མ་དངུལ་དམིགས་སུ་འབྱོར་ཚད་ཡོངས་བདེ་བླག་ངང་ཞིང་ཆེན་གྱི་དམིགས་འབེན་ལྟར་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།གསུམ་ནི་ཕྱི་ཕྱོགས་ལས་རོགས་མཉམ་ལས་བྱེད་པ་རྒྱ་བསྐྱེད་པ།  རིགས་སོ་སོའི་གནད་སའི་དཔལ་འབྱོར་ཉོ་ཚོང་རིག་གནས་ཀྱི་སྟེགས་བུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ནས་དཔལ་འབྱོར་ཉོ་ཚོང་བརྗེ་རེས་སྤེལ་བ།ཡོ་རོབ་གླིང་དང་ཨ་མེ་རི་ཀ།  ཡ་གླིང་དབུས་རྒྱུད་སོགས་ཚོང་རར་རྒྱ་བསྐྱེད་པ། ཕྱིར་གཏོང་ནང་འདྲེན་གྱི་སྤྱིའི་མ་དངུལ་ཨ་སྒོར་ཁྲི8670.6 མངོན་འགྱུར་བྱུང་བ་དང་།དེའི་ནང་ཕྱིར་གཏོང་མ་དངུལ་ཨ་སྒོར་ཁྲི1258.7ལ་སླེབས་པ་དང་། བརྒྱ་ཆའི125.5འཕར།  ཀྲེའེ་ཅང་གིས་ཁ་གཏད་རོགས་སྐྱོར་ལས་གཞི49དངོས་འབེབ་བྱས་ནས།  སྤྱིའི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར་1.9བཏང་། “རབ་མཛེས་ཁུ་ནུ་བརྩེ་སེམས་ཆན་ཐང་ལ་བཅངས”ཞེས་པའི་ཀྲེ་ཅང་ལ་རིག་གནས་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་པའི་བྱ་འགུལ་སྤེལ།ཀྲུང་དབྱང་གི་ཁེ་ལས་ཀྱིས་ཁ་གཏད་རོགས་འཛུགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལས་གཞི4དངོས་འབེབ་བྱས་ཏེ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར0.3བཏང་། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་མཉམ་འབྲེལ་བྱེད་པ་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས་མདོ་དབུས་བཟོ་ལས་གླིང་བསྐྲུན་པ་བརྟན་བརླིང་ངང་སྤེལ།རོགས་སྐྱོར་མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི450བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ནས་མགོ་ལོག་ཁུལ་རྨ་སྟོད་དང་དར་ལག་རྫོང་གཉིས་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་བྱ་བ་སྤེལ། ཁུལ་བཙུགས་ནས་ལོ་འཁོར60ལོན་པའི་ཁུལ་སྟོན་བྱ་འགུལ་བདེ་བླག་ངང་སྤེལ།

（བདུན།）ཁྲིམས་ལྟར་བཅོས་སྐྱོང་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ། སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་འཆམ་མཐུན་བརྟན་པོ་ཡིན་པ། མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ཡར་རྒྱས་སྔོན་ཐོན་ཁུལ་གསར་སྐྲུན་བྱེད་པའི་དཔེ་སྟོན་བཟོ་སྐྲུན་ཆེན་པོ་བཅུ་ལ་གཏིང་ཟབ་སྒོས་སྐུལ་འདེད་བྱས།ངལ་རྩོལ་རྩོད་གླེང་དང་འགྲིམ་འགྲུལ་དོན་རྐྱེན།སྨན་བཅོས་རྩོད་གླེང་སོགས་ཕྱོགས་བཅུ་ལ་མཉམ་འབྲེལ་སྒོས་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པའི་ནང་རྐྱེན་བཙུགས་ནས་།འདུམ་སྒྲིག་བྱ་བའི་ནང་རྐྱེན་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་།“བདེ་འཇགས་གསར་སྐྲུན”བྱ་འགུལ་རབ་དང་རིམ་པ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་སྤེལ་ནས།ཡིག་སྐུར་ངོ་གཏུག་བྱ་བར་ཤུགས་སྣོན་བྱས་པ་དང་། གནད་སའི་ས་ཁུལ་དང་དགོན་སྡེ། ལས་རིགས། མི་ཚོགས་ཀྱི་འགལ་བ་དང་རྩོད་པ་སེལ་བའི་བྱ་བ་ནན་ཏན་གྱིས་སྤེལ་བ་ཡིན། “ངོ་རྒོལ་གཉིས་དང་སྔོན་འགོག་གཅིག”“བཅོས་སྐྱོང་གཅིག་དང་རྡུང་རྡེག་གསུམ”གྱི་ཆེད་དོན་བྱ་འགུལ་སྤེལ་ནས་རིགས་སོ་སོའི་ཉེས་དོན་ཉེས་ཅན་ལ་རྡུང་རྡེག་ནན་མོ་བྱས།དགོན་པའི་སྤྱོད་སྟངས་ལེགས་སྐྱོང་ལོའི་བྱ་འགུལ་ཏན་ཏིག་གིས་སྤེལ་ནས། བདེ་འཇགས་དགོན་པ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བྱས།རང་ཁུལ་གྱི་ཁྱིམ་སྡོད་གྲྭ་བཙུན་གྱི་སློབ་གསོ་དོ་དམ་བྱེད་ཐབས་ལ་རྒྱལ་ཡོངས་འཐབ་ཕྱོགས་བྱ་བའི་ལག་བསྟར་གསར་སྐྲུན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་བྱ་དགའ་ཐོབ།མངའ་ཁོངས་ཕྱི་ནང་གི་དགྲ་འཛིན་སྟོབས་ཤུགས་དང་། “བོད་རང་བཙན”དང་ཞིན་ཅང“ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་གསུམ”དང“ཆོས་འཁོར་རྩ་རླུང།”སོགས་ཁྲིམས་འགལ་རྩ་འཛུགས་ལ་ཚོད་འཛིན་ནན་མོ་དང་རྡུང་རྡེག་དྲགས་པོ་བྱས་ནས།མང་ནེ་དང་ན་གོར་མོ།  ཚྭ་འདམ་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱི་ས་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་བདེ་ཞིབ་བཤེར་ས་ཚུགས་ཀྱི་གཞུང་ལས་དཔེ་དབྱིབས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་།“གང་སར་ཉེན་ཟོན་སྐོར་ཞིབ་དང་བྱ་སྤྱོད་དངོས་ཀྱི་སྟེང་ནས་གྲ་སྒྲིག་གི་ལས་ལ་བྲེལ་བའི”དྲག་ཆས་སྐོར་ཞིབ་དཔེ་དབྱིབས་རྩ་འཛུགས་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་སྤེལ་བས་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་རྒྱུས་ལོན་དང་ཚོད་འཛིན་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱས།ཁུལ་ཨུའི་འབྲེལ་ཡོད་བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་བྱ་བར་ཤུགས་སྣོན་བྱེད་པའི་སྐོར་གྱི་བསམ་འཆར་ནན་ཏན་གྱིས་དངོས་འབེབ་བྱས་ཏེ།བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ལམ་ལུགས་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་དངོས་འབེབ་བྱས།  ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དོན་རྐྱེན་ཚབས་ཆེན་འབྱུང་བར་སྔོན་འགོག་བྱས་ཏེ། བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་གནས་བབ་བསྟུད་མར་ཇེ་ལེགས་སུ་སོང་།   ཉིན་རྒྱུན་གྱི་ལྟ་སྐུལ་དོ་དམ་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱས་ཏེ་ནན་ཏན་གྱིས“རྡུང་རྡེག་ནན་མོ་དང་བྱ་འགུལ་མྱུར་བའི”ཆེད་སྤྱོད་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་འགུལ་སྤེལ་ནས།  ཟས་རིགས་དང་སྨན་རིགས་ཕྱོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཚབས་ཆེན་མི་འབྱུང་བ་བརྟན་སྲུང་བྱས་པས། མི་དམངས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཟས་རིགས་དང་སྨན་རིགས་བཀོལ་སྤྱོད་བདེ་འཇགས་ཡིན་པ་ཁག་ཐེག་བྱས།  

（བརྒྱད།） དོན་དངོས་ཀྱི་བཟོ་སྐྲུན་དམ་འཛིན་བྱས་ཏེ།  དམངས་འཚོའི་བདེ་སྐྱིད་ལ་ཁག་ཐེག་བྱས།  དམངས་འཚོའི་ཕྱོགས་ལ་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར97.7བཏང་བས།  ནོར་སྲིད་སྤྱིའི་འགྲོ་སོང་གི་བརྒྱ་ཆའི74ཟིན།  སློབ་གསོ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ཕྱོགས་ནས། ལོ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་འོས་འགན་སློབ་ཡོན་མི་དགོས་པའི་སློབ་གསོ་དང་དབུལ་ཕོངས་སློབ་མ་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་སྲིད་ཇུས་དངོས་འབེབ་དང་། ལོ་གསུམ་གྱི་སློབ་སྔོན་སློབ་གསོའི་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་བྱས་ཤིང་།  མཚོ་ནུབ་ཁུལ་མཐོ་རིམ་སློབ་འབྲིང་གི་བཟོ་སྐྲུན་གཙོ་བོ་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་། ཚྭ་འདམ་ལས་རིགས་ལག་རྩལ་སློབ་གླིང་སྒྲིག་འཛུགས་བྱས། ཆེད་ལས8ལ་ཐོག་མར་སློབ་མ917བསྡུ་ལེན་བྱས། བོད་ཁུལ་ཞིང་སྡེའི་འོས་འགན་སློབ་གསོའི“སྐད་གཉིས”བཅའ་སྡོད་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་དང་ཚད་ལྡན་ཅན་གྱི་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་་པའི་འགན་ཁུར་ཕལ་ཆེར་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།ན་གོར་མོའི་འོས་འགན་སློབ་གསོ་དོ་མཉམ་འཕེལ་རྒྱས་བྱེད་པ་དེ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ཞིབ་བཤེར་རྩིས་ལེན་ཐོབ།ལས་ཞུགས་ལས་སྐྲུན་ཕྱོགས་ནས།གྲོང་རྡལ་མི་ཁྲི1.2གསར་དུ་ལས་ཞུགས་བྱས་པ་དང་།གྲོང་རྡལ་ལས་ཤོར་མི5062ཡང་བསྐྱར་ལས་ཞུགས་བྱས། མོ་ལོ40དང་ཕོ་ལོ45ཅན་གྱི་མི493ལས་ཞུགས་བྱས། མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭ་ནས་མཐར་ཕྱིན་པའི་སློབ་མ974ལས་ཞུགས་བྱས་ཤིང་། རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཁྲི7.1སྤོ་སྒྱུར་ལས་ཞུགས་བྱས། གྲོང་རྡལ་གྱི་ལས་ཤོར་མི་གྲངས་ཐོ་འགོད་ཚད་བརྒྱ་ཆའི2.25ལ་སླེབས། ཞིང་ཆེན་གྱི་གཏན་ཁེལ་བྱས་པའི་དམིགས་འབེན་ལས་བརྒྱ་ཆའི་གྲངས་གནས1.25དམའ། འཕྲོད་བསྟེན་ཞབས་ཕྱིའི་ཕྱོགས་ནས། རྫོང་རིམ་པའི་གཞུང་སྒྲུབ་ཕྱོགས་བསྡུས་སྨན་ཁང་བཅོས་བསྒྱུར་བྱེད་པ་ཡོངས་ནས་ཁྱབ་སྤེལ་བྱས་ཏེ།ནན་ཏན་གྱིས་རིམ་པ་བཀར་ནས་སྨན་བཅོས་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་དངོས་འབེབ་དང་།སྨན་རྫས་ཉོ་བསྡུ་དང་མཁོ་སྤྲོད་སྲིད་ཇུས་གཟབ་ནན་སྒོས་ལག་བསྟར་བྱས་ཏེ།མཁོ་སྤྲོད་བྱས་ཚད་བརྒྱ་ཆའི98.5ལ་སླེབས། མི་སྡོད་ཁོར་ཡུག་གི་ཕྱོགས་ནས།  མཁར་ཞང་གི་འགན་སྲུང་རང་བཞིན་གྱི་བདེ་སྡོད་བཟོ་སྐྲུན་ལག་བསྟར་བྱས་ནས།གྲོང་རྡལ་གྱི་འགན་སྲུང་རང་བཞིན་གྱི་སྡོད་ཁང6339ལས་པ་དང་། ཞིང་སྡེའི་འགན་སྲུང་རང་བཞིན་གྱི་སྡོད་ཁང1500ལས། ལས་མགོ་བརྩམས་ཚད་བརྒྱ་ཆའི100ལ་སླེབས། རིག་གནས་ལས་དོན་ཕྱོགས་ནས། སྡེ་བ་རིམ་པའི་རིག་གནས་བྱ་འགུལ་ཁང་དང་གློག་བརྙན་ཁང་སོགས་རིག་གནས་དམངས་ཕན་བཟོ་སྐྲུན་སྐོར་ཞིག་ལག་བསྟར་བྱས། གཏེར་ལེན་ཁ་སྟོད་སོག་རིག་གནས་སོགས་རིག་གནས་ཀྱི་ཐོན་ལས་གླིང་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་གོ་རིམ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ།“ཁང་གསུམ”དང་ལུས་རྩལ་ཚོགས་ར་ཆེན་པོ་རིན་མེད་པར་སྒོ་འབྱེད་པ་དང་།རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མཐོ་སྒང་དར་མའི་ཆུ་རྐྱལ་འགྲན་སྡུར་དང་སྟོད་སོག་མུན་ཁྲུ་ཀ་ལའི་རིག་རྩལ་དུས་ཆེན་བཅས་བདེ་བླག་ངང་བསྒྲུབས་ལ།ཞིང་ཆེན་སྐབས་བཅུ་དྲུག་པའི་ལུས་རྩལ་འགྲན་སྡུར་ལ་ཞུགས་ནས་གཡུར་དུ་ཟ་བའི་གྲུབ་འབྲས་བླངས། སྟོད་སོག་རིག་གནས་ཞིབ་འཇུག་ལ་དུས་རིམ་རང་བཞིན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་བླངས། སྟོད་སོག་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་སོགས་ཀྱི་དུས་དེབ་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས།ཧྥ་རན་སེ་རུ་སོང་ནས“ཀྲུང་གོ་བོད་རིག་གནས་གཟའ་འཁོར”གྱི་འཁྲབ་སྟོན་བདེ་བླག་ངང་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་། གློག་བརྙན“མཐར་འཇུག་གི་སྦྲ་ནག”ལ་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་བྱ་དགའ་ཐོབ།  རོལ་དབྱངས་ཟློས་གར“ཁུ་ནུ་ལྷ་སྒྲུང”ལ་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ལེགས་པོ་ལྔའི་བཟོ་སྐྲུན་ཀྱི་ཕུལ་བྱུང་བརྩམས་ཆོས་ལ་བདམས།དུད་ཁྱིམ7099ལ་རྒྱང་སྒྲོག་དང་བརྙན་འཕྲིན་ཁྱིམ་ཚང་རེ་རེ་ཐོན་པའི་བརྗེ་སྤོ་འགན་ཁུར་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་། ཚན་རྩལ་ཡར་ཐོན་ཕྱོགས་ནས། ཚྭ་མཚོ་རྫས་འགྱུར་བཟོ་ལས་དང་ཁྱད་ལྡན་ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་ལས་དཀྱིལ་སྙིང་དུ་བཟུང་བའི་ཚན་རྩལ་ལས་གཞི་སྐོར་ཞིག་ལག་བསྟར་བྱས།མཚོ་ནུབ་ཁུལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱུན་མཐུད་འཕེལ་རྒྱས་ཚོད་ལྟ་ཁུལ་དེ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་ཞིབ་བཤེར་ཐོབ། མཚོ་ནུབ་ཚྭ་མཚོའུ་རྫས་འགྱུར་བཟོ་ལས་འཁོར་རྒྱུག་དཔལ་འབྱོར་གསར་སྐྲུན་ཅན་གྱི་ཐོན་ལས་འདུས་འཛོམས་ལ་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྐོར་གཉིས་པའི་ཚོད་ལྟ་བྱེད་ཡུལ་ནང་བཞག་ནས།ཚྭ་འདམ་ཚན་རྩལ་གསར་སྐྲུན་གླིང་མགྱོགས་མྱུར་སྒོས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས།  དངོས་གོང་སྙོམ་སྒྲིག་དང་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་ཕྱོགས་ནས། རིན་གོང་སྙོམ་སྒྲིག་བྱེད་པའི་མ་རྩའི་ནུས་པ་འདོན་སྤྲོད་བྱས་ནས། འབྲུ་རིགས་དང་བཟའ་སྣུམ་ཕྱོགས་ཀྱི་རིན་གོང་ཇེ་བདེ་བཏང་།དགུན་དུས་ཀྱི་ཉི་འོད་ནུས་པའི་དྲོད་ཁང3000གསར་དུ་ལས་ནས། སྔོ་ཚལ་རང་མཁོ་རང་འདོན་བྱས་ཚད་བརྒྱ་ཆའི56ལ་སླེབས།  གཏེར་ལེན་ཁ་དང་དབུས་ལམ། ཚྭ་འདམ་ཆེ་བའི་ཉོ་ཚོང་ལྟེ་གནས་དང་ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་ཉོ་ཚོང་ཚོང་ར་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་།ན་གོར་མོ་དང་གཏེར་ལེན་ཁའི་སྡོད་དམངས་ཀྱི་འཛད་སྤྱོད་རིན་གོང་གི་གཞི་གྲངས་འཕར་ཚད་སོ་སོ་བརྒྱ་ཆའི3དང་བརྒྱ་ཆའི2.6ཡིན་ལ། ཞིང་ཆེན་གྱི་གཏན་ཁེལ་བྱས་པའི་དམིགས་འབེན་ལས་དམའ། རྒན་གསོ་ཞབས་ཕྱིའི་ཕྱོགས་ནས། ན་གོར་མོའི་ལྟེ་གནས་རྒན་གསོ་ཁང་བདག་སྐྱོང་ཐོག་ཁང་དང་གཞིས་ཁུལ་གྱི་ཉིན་མོར་ལྟ་སྐྱོང་ལྟེ་གནས་གསར་དུ་ལས། ལོ་ལོན་རྒན་པའི་ཁ་གསབ་ཚད་གཞི་སྒོར240ནས360ལ་ཇེ་མཐོར་བཏང་། ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་ཆུ་ཚད་ལས་མཐོ། མང་ཚོགས་ཀྱི་ཡོང་སྒོའི་ཕྱོགས་ནས།  གྲོང་རྡལ་སྡོད་དམངས་ཀྱི་མི་རེར་བགོས་ཆོག་པའི་ཡོང་སྒོ་དང་།རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་མི་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཡོང་སྒོ་སྒོར25453དང་སྒོར10294ལ་སླེབས།ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་ཆུ་ཚད་ལས་སོ་སོ་སྒོར3146དང་སྒོར3011ཡི་མཐོ།  རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ངལ་ཤུགས་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར3.7མངོན་འགྱུར་བྱས། བརྒྱ་ཆའི111འཕར།  དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར3དངོས་འབེབ་བྱས་པ་དང་། མི་ཁྲི1ལྷག་དབུལ་ཐར་བྱུང་སྟེ་ཞིང་ཆེན་དབུར་སྐྱོར་ཕྱོགས་བསྡུས་དཔྱད་ལེན་ཁྲོདAརིམ་པ་ཐོབ། མཁར་ཞང་གི་གཞི་རྩའི་ཆ་རྐྱེན་ཕྱོགས་ནས། ཞང་གྲོང་གློག་སྐྱེལ་གློག་སྒྱུར་བཟོ་སྐྲུན12ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་། འོད་ཧྤའུ་གློག་འདོན་མ་ལག་ཆ་ཚང7152མར་བྱིན་པ་དང་། ཞང་དང་གྲོང་རྡལ་ཡོངས་ལ་གློག་དྲ་ཁེབས་པ་མངོན་འགྱུར་བྱུང་།རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་གློག་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་མི་ཐུབ་པའི་གནད་དོན་རྩ་བ་ནས་ཐག་བཅད། མི་ཕྱུགས་འཐུང་ཆུའི་བདེ་འཇགས་དང་གྲོང་རྡལ་གྱི་གཞུང་ཕྱོགས་དྲ་བའི་བཟོ་སྐྲུན31དངོས་འབེབ་བྱས། ཞིང་སྡེ་གཞུང་ལམ་སྤྱི་ལེ1275གསར་སྐྲུན་དང་མཐུད་སྐྲུན་བྱས། སྟབས་བདེ་ཟམ་པ23གསར་དུ་ལས།

འཐུས་མི་རྣམ་པ། ལོ་ངོ་གཅིག་རིང་གི་ཏན་ཏིག་གིས་བྱ་བ་བསྒྲུབས་པ་བརྒྱུད་།  ང་ཚོའི་ཁུལ་དམངས་ཆེན་སྐབས་བཅུ་གསུམ་པའི་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་ལྔ་བའི་སྟེང་བཏོན་པའི་དམངས་ལ་དོན་བཟང་བཅུ་བསྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་ཡོངས་ཁ་བཤད་ལག་བསྟར་བྱས།དེ་བས། ང་ཚོའི་འགྲོ་སོང་གི་སྒྲིག་གཞི་དང་“གཞུང་གསུམ”གྱི་འགྲོ་སོང་ཇེ་ཉུང་དུ་གཏོང་བ། སྤྱི་བཏང་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་འགྲོ་སོང་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ཏེ།དམངས་འཚོའི་ཕྱོགས་ལ་མ་དངུལ་མུ་མཐུད་དུ་མང་གཏོང་བྱེད་པའི་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་བཏང་། ཞིང་སྡེའི་མ་མཐའི་འཚོ་དངུལ་དེ་འགན་སྲུང་བྱེད་དགོས་པ་དག་གང་ཐུབ་སྒོས་འགན་སྲུང་བྱེད་པ་མངོན་འགྱུར་བྱས་ཡོད།དྭ་ཕྲུག་དང་དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན། དབུལ་ཕོངས་མང་ཚོགས་སོགས་ལ་རིགས་སོ་སོའི་རོགས་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར2ཉེ་བ་མར་བྱིན།མཁར་ཞང་སྡོད་དམངས་མི་ཁྲི9.2རྒན་གསོའི་ཉེན་སྲུང་ནང་ཞུགས་ཡོད་པ་དང་། ཉེན་སྲུང་ནང་ཞུགས་ཚད་བརྒྱ་ཆའི99.9ལ་སླེབས།  མཁར་ཞང་སྡོད་དམངས་ཀྱི་སྨན་བཅོས་ཉེན་སྲུང་ནང་མི་ཁྲི26.8ཞུགས་ཡོད་པ་དང་།  སྨན་བཅོས་ཉེན་སྲུང་ནང་ཞུགས་ཚད་བརྒྱ་ཆའི98ཡིན།  སློབ་གྲྭ་ཆུང་འབྲིང་གི་དགེ་རྒན་དང་ལས་བཟོ་བའི་སྒྲིག་ཁོངས་མི་གྲངས136འཕར་བ་དང་། མ་དངུལ་སྒོར་ཁྲི6388བཏང་ནས་བྱིས་བཅོལ་ཁང་19གསར་དུ་ལས་པས། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིས་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ལ་ཕན་ཐོགས་པར་བྱས་ཡོད།

འཐུས་མི་རྣམ་པ།འདས་ཟིན་པའི་ལོ་གཅིག་རིང་ལ། ང་ཚོས་ཏང་གི་མང་ཚོགས་ལམ་ཕྱོགས་སློབ་གསོ་ལག་ལེན་བྱ་འགུལ་ཏན་ཏིག་གིས་སྤེལ་ནས།གནད་དོན་ལ་གཏིང་ཟབ་སྒོས་ཞིབ་དཔྱད་དང་། རང་འགུལ་དང་ཧུར་བརྩོན་སྒོས་དག་ཐེར་བཅོས་སྐྱོང་བྱས་པས།མང་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར་འདོན་པའི་འབུར་ཐོན་གནད་དོན་སྐོར་ཞིག་ཐག་གཅོད་བྱས།  སྲིད་གཞུང་གི་འགན་ནུས་དང་སྤྱོད་སྟངས་ཕན་ནུས་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་ལེགས་བསྒྱུར་བྱས་ཏེ།སྲིད་གཞུང་གི་རྣམ་པ་བཟང་བོ་ཞིག་བཞེངས་སྐྲུན་བྱས། ཏང་སྲོལ་སྲིད་གཙང་འཛུགས་སྐྲུན་དང་རུལ་སུངས་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་པའི་འཐབ་རྩོད་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ།གནད་སའི་ཁྱབ་ཁོངས་དང་གནད་འགག་གཙོ་བོར་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་པ་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་བ། ས་ཞིང་དང་གཏེར་ཁུངས་དོ་དམ་དང་།ཡོང་སྒོ་བརྟན་འཕར་དང་བཅོས་བསྒྱུར་ལ་སྐུལ་འདེད། སྒྲིག་གཞི་ལེགས་སྒྲིག དམངས་འཚོར་ཕན་འདོགས་པ་སོགས་སྲིད་ཇུས་བྱེད་ཐབས་དངོས་འབེབ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དཀྱིལ་སྙིང་དུ་བཞག་ནས་ཆེད་དོན་རྩིས་བཤེར་བྱས།གྱོད་དོན་སྒྲུབ་པར་ཤུགས་སྣོན་བྱས་ཏེ། ལོའི་ནང་གྱོད་དོན48ཐོ་འགོད་བྱས་པ་དང་། གྱོད་གཞི41ཐག་བཅད་བྱས། མི5ལ་ཏང་དང་སྲིད་གཞུང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལྟར་ཉེས་ཆད་བཅད། མི1ཁྲིམས་འཛིན་སྡེ་ཁག་ལ་སྤྲད། “གཞུང་གསུམ”གྱི་གྲོན་དངུལ་འགྲོ་སོང་གཟབ་ནན་སྒོས་ཚོད་འཛིན་བྱས་ཏེ།གཞུང་གི་རླངས་འཁོར་དོ་དམ་ལ་ཤུགས་སྣོན་དང་སྣེ་ལེན་བྱེད་པའི་འགྲོ་སོང་ཇེ་ཉུང་དུ་བཏང་།ཡིག་ཆ་དང་གྲོས་ཚོགས་ཉུང་བསྡུ་བྱས། ཁྲིམས་སྐྱོང་སྲིད་གཞུང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཕྱོགས་ཡོངས་ནས་ཤུགས་སྣོན་བྱས། སྲིད་དོན་སྤྱི་བསྒྲགས་ཡུན་ཕན་ནང་རྐྱེན་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་སྒྲིག་སྲོལ་མ་ལག་སྔར་ལས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་། ཁུལ་དམངས་ཆེན་གྱི་བྱ་བའི་ལྟ་སྐུལ་དང་ཁུལ་སྲིད་གྲོས་ཀྱི་དམངས་གཙོ་ལྟ་སྐུལ་རང་འགུལ་སྒོས་དང་ལེན་བྱས་ནས།འཐུས་མིའི་བསམ་འཆར་དང་ཨུ་ཡོན་གྱི་གྲོས་གཞི་ནན་ཏན་གྱིས་བསྒྲུབས་པ་དང་། གྲོས་གཞི་བསྒྲུབས་ནས་ལན་སློག་ཚད་བརྒྱ་ཆའི100ཡིན། གཉིས་བཀུར་བྱ་བ་གཏིང་ཟབ་སྒོས་སྤེལ་ནས།རྒྱལ་སྲུང་སྐུལ་སློང་དང་རྗེས་གྲབས་ནུས་ཤུགས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་ཤུགས་སྣོན་བྱས་ཤིང།དམག་སྲིད་དམག་དམངས་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་གནས་བབ་བཟང་བོ་སྲ་བརྟན་དུ་བཏང་། ས་འགུལ་སྔོན་འགོག་དང་གནོད་སེལ་བྱ་བ་ཕན་འབྲས་མངོན་གསལ་བླངས།རང་ཁུལ་ཡང་རྒྱལ་ཡོངས་ས་འགུལ་སྔོན་འགོག་དང་གནོད་སེལ་བྱ་བའི་སྔོན་ཐོན་སྡེ་ཁག་ལ་བདམས།དུས་མཚུངས་སུ་གནམ་གཤིས་དང་བཟོ་ཚོང་མཉམ་འབྲེལ།  རྒྱ་གྲམ་དམར་བོ། དབང་བོ་སྐྱོན་ཅན།བུད་མེད་དང་བྱིས་པ་སོགས་ཀྱི་རིགས་སོ་སོའི་བྱ་གཞག་ལ་གོང་འཕེལ་གསར་བ་བྱུང་།

  འཐུས་མི་རྣམ་པ། འདས་བའི་ལོ་ངོ་གཅིག་གི་རིང་དུ་སྔོན་དཔག་གི་དཀའ་ཁག་དང་སྣོན་ཤུགས་ལ་ཁ་གཏད་དེ།ཁུལ་གོང་འོག་ཏུ་དཀའ་སྤྱད་ཁྲོད་མདུན་སྐྱོད་དང་འགྱུར་ལྡོག་ལ་ཐབས་ལམ་ཡོད་པའི་སྔོན་སྐྱོད་སྙིང་སྟོབས་གཏིང་སྐུལ་བྱས་ཏེ།རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གྲུབ་འབྲས་བླངས། འདི་ནི་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུ་དང་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་། ཁུལ་ཨུས་འགོ་ཁྲིད་བརྟན་པོ་མཛད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ལ།རྒྱ་ཆེའི་ལས་བྱེད་མང་ཚོགས་ཀྱིས་མཐུན་སྒྲིལ་འབད་བརྩོན་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།ངས་ཁུལ་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་གི་ཚབ་བྱས་ཏེ། ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་རིགས་སོ་སོའི་ལས་བྱེད་མང་ཚོགས་དང་ང་ཚོར་ལྟ་རྟོག་དང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པའི་དམངས་ཆེན་འཐུས་མི།སྲིད་གྲོས་ཀྱི་ཨུ་ཡོན། དམངས་གཙོའི་ཏང་ཁག བཟོ་ཚོང་ལྷན་ཚོགས། ཏང་གི་ཤོག་ཁག་མེད་པའི་མི་སྣ།རིགས་སོ་སོའི་མི་དམངས་ཚོགས་པ། ཁུལ་སྡོད་ཉེན་རྟོག་དཔོན་དམག སྤྱི་བདེ་ཉེན་རྟོག དེ་མིན་མཚོ་ནུབ་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཐུགས་ཁུར་གནང་མཁན་གྱི་ལས་སྒོ་སོ་སོའི་མི་སྣ་བཅས་ཡོངས་ལ་བླ་མེད་གུས་བཀུར་དང་སྙིང་ཐག་པ་ནས་དཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ།།

 འཐུས་མི་རྣམ་པ།རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་དུ་ལུགས་མཐུན་སྒོས་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཐད་གཏན་ཁེལ་བྱས་པའི་སྔོན་དཔག་གི་དམིགས་འབེན་བླང་བྱ་ལྟར།ང་ཚོས་དེང་གི་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྐས་རིམ་རང་བཞིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་དོན་དངོས་ཀྱི་ཞིབ་གཅོད་བྱས་ཏེ།ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྔོན་དཔག་གི་དམིགས་འབེན་གཙོ་བོར་བསྐྱར་ཞིབ་དང་རིག་སྒྲུབ་མཛད།  ཁུལ་དམངས་ཆེན་རྒྱུན་ལས་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་གི་ཆོག་མཆན་བཀོད་པ་བརྒྱུད་ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད་བཅུ་གཉིས་དང2014ལོའི་སྔོན་དཔག་གི་དམིགས་འབེན་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་ཀྱང་དཔལ་འབྱོར་གནས་བབ་ཛ་དྲག་དང་ཁུལ་ཡོངས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གཞི་གྲངས་མངོན་གསལ་དུ་ཇེ་ཆེར་སོང་བའི་གནས་ཚུལ་འོག བཀོད་སྒྲིག་བྱས་རྗེས་ཀྱི་ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་སྔོན་དཔག་གི་དམིགས་འབེན་མངོན་འགྱུར་བྱེད་པར་དཀའ་ཁག་ཆེ་བས་ད་དུང་ཧུར་བརྩོན་ལེགས་པོ་བྱ་དགོས།ན་ནིང་གི་གཞི་ཁྱོན་ཡན་གྱི་བཟོ་ལས་འཕར་སྣོན་རིན་གྲངས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ལྟར་ན་བཀོད་སྒྲིག་བྱས་རྗེས་ཀྱི་དམིགས་འབེན་འགྲུབ་མ་ཐུབ།རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ནི་གཅིག་ནས་བཟོ་ལས་དཔལ་འབྱོར་འོག་སྣོན་ཤུགས་བསྟུད་མར་འཕར། མཚོ་ནུབ་ཀྱི་ཐོན་ལས་སྒྲིག་གཞི་ལྕི་ཡང་ཤོར་བ་དང་ཉེན་སྲུང་ནུས་པ་ཞན་པ་འབུར་དུ་དོད་པ་དང་རྒྱུ་ཆ་ངོ་མ་གཙོ་བྱས་པའི་ཚོང་རའི་མཁོ་འདོན་མི་ལེགས།ལྟ་འཛིན་གཙོ་བྱས་པའི་གཞི་ཁྱོན་ཡན་གྱི་ཁེ་ལས127ཁྲོད་དུ་ཁེ་ལས56ལ་ཁེ་སྐྱོན་ཐེབས། འདེབས་འཛུགས་ཐོན་རྫས་གཙོ་བོ24ལས11གི་ཐོན་ཚད་མར་ལྷུང་། ལས་སྣོན་མ་བྱས་པའི་རྡོ་སྣུམ་དང་ཅཱ་ལུད།བལ་གཙང་། སྲེག་སྒྱུར་རྡོ་སོལ། རྡོ་སོལ་བསྲེགས་མ་སོགས་ཀྱི་ཐོན་རྫས་གཙོ་བོའི་རིན་གོང་བསྟུད་མར་མར་ལྷུང་བས་ཕྱིར་འཚོང་དཀའ་བའི་ཁར།ལྕགས་ལམ་སྐྱེལ་འདྲེན་གླ་ཇེ་མཐོར་སོང་བ་སོགས་རྒྱུ་རྐྱེན་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་ནས། ཁེ་ལས་ཀྱི་ཁེ་ཐོན་ཆུ་ཚད་མར་ལྷུང་ཞིང་ཁེ་སྐྱོན་རྒྱ་ཁྱོན་ཇེ་ཆེར་གྱུར།གཉིས་ནས་ལས་གཞི་གཙོ་བོའི་འཕེལ་རིམ་དལ། ཐོན་ཁུངས་སྒྲིག་སྦྱོར་དང་ཚོང་རའི་མ་སྡེབ། མ་གཏོང་ཡིད་ཆེས་སོགས་ཀྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པས།ན་གོར་མོའི་སོལ་འབར་གློག་ཚིགས་སོགས་འཆར་གཞི་གཙོ་བོའི་ལས་འགོ་བརྩམས་པའི་ལས་གཞིའི་སྔོན་འགྲོའི་བྱ་བ་རྗེས་སུ་ལུས་ཤིང་།འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་བཞིན་པའི་ལས་གཞི་སྐོར་ཞིག་སྔོན་དཔག་ལས་དལ་བ་དང་འཕར་སྣོན་གསར་བ་མི་འདང་།གསུམ་ནི་ནོར་སྲིད་གཏོང་ཡོང་གི་འགལ་བའི་གནད་དོན་འབུར་ཐོན་ཡིན་པ། དཔལ་འབྱོར་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་བ་དང་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཁེ་སྤོགས་སྤྱི་ཡོངས་ནས་ཇེ་ཉུང་སོང་བ།ཁྱོན་ཡོངས་ནས“ལས་གཉེར་དཔྱ་ཁྲལ་རིན་འཕར་དཔྱ་ཁྲལ་དུ་བསྒྱུར་བའི”སྲིད་ཇུས་ཁྱོན་ཡོངས་ནས ་ལག་བསྟར་བྱས་པ་དང་། ཁྲལ་ཁུངས་གསར་བ་དཀོན་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་ཤན་ཤུགས་ཐེབས་པས།ནོར་སྲིད་ཡོང་སྒོ་འཕར་དཀའ་བ་དང་ནོར་སྲིད་གཏོང་ཡོང་གི་འགལ་བ་མངོན་གསལ་གྱི་ཛ་དྲག་ཡིན་པ།བཞི་ནི། རྡོ་སོལ་དང་སོལ་འགྱུར་བཟོ་ལས་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བར་དཀའ་ཁག་ཆེ་བ། མེ་རུ་རྡོ་སོལ་གཏེར་ཁའི་ཁོར་ཡུག་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ནས་རྡོ་སོལ་ཁེ་ལས་ཁ་ཚང་ལས་མཚམས་བཞག་པ་དང་།ཆིན་ཧྭ་སོལ་འགྱུར་དང་ཚྭ་མཚོ་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་རྡོ་སོལ་བསྲེགས་མའི་ཐོན་ཚད་ཇེ་ཉུང་དུ་སོང་།སྲེག་སྒྱུར་རྡོ་སོལ་གྱི་ཐོན་འབབ་ཏུན་ཁྲི1205ཇེ་ཉུང་དུ་སོང་པ་དང་ཚད་གཞི་ལོན་པའི་བཟོ་ལས་འཕར་ཚད་གྱི་བརྒྱ་ཆའི་ཆ6.6མར་འཐེན།

གནས་པའི་དཀའ་ཁག་དང་གནད་དོན་ལ་ང་ཚོས་ཕྱི་ཡུལ་ནས་ངེས་རྟོགས་དང་འབད་བརྩོན་ཆེ་སྐྱེད་ཀྱིས་བསྟུན་དགོས་ཤིང་། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་པ་ལྟར་ན་ང་ཚོར་འཕྲད་པའི་དཀའ་ཁག་ནི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་རྣམ་པ་གསར་བའི་ཁྲོད་རྒྱལ་ཡོངས་ས་ཁུལ་སོ་སོར་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་གནས་པའི་ཐུན་མོང་རང་བཞིན་གྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་ལ།ཡང་ཕྱོགས་ཤིག་ནས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་པ་ལྟར་ན། རང་ཁུལ་གྱིས་གཞུང་ལམ་དང་ལྕགས་ལམ་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་དངོས་ཟོག་སྐྱེལ་འདྲེན་བྱེད་ཚད་དང་གློག་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཚད་དང་དུས་ཡུན་རིང་ཐུང་གི་དངུལ་བུན་གྱི་ལྷག་དངུལ་བཅས་རྒྱུ་ཆ་གསུམ་གྱི་ཚད་གཞི་འཕར་ཚད་ནི་བཅུ་གྲངས་ཡིན་པས།དེ་བས་རང་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ནི་བརྟན་བརླིང་ཡིན་པ་མཚོན་ཞིང་། བརྟན་བརླིང་གིས་འཕར་སྣོན་དང་སྒྲིག་གཞི་ལེགས་སྒྲིག་བཅས་སྤྱི་ཡོངས་ཆ་སྙོམས་ཡིན་པར་མངོན་འགྱུར་བྱུང་བ་མ་ཟད།ད་དུང་མཚོ་ནུབ་གྱི“ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད་བཅུ་གཉིས”ཀྱི་ཆར་འགོད་དང་ཐ་ན་ཕུགས་ཡུན་དེ་ལས་རིང་བའི་འཕེལ་རྒྱས་ལ་རྨང་གཞི་བརྟན་པོ་ཞིག་བཏིངས་པ་ཡང་ཡིན།ད་ལོར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ཀྱང“དར་གོས་ཚོང་ལམ་དཔལ་འབྱོར་ས་ཆ་དང་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་མཚོ་ཐོག་གི་དར་གོས་ཚོང་ལམ”གྱི་འཐབ་ཇུས་ལག་བསྟར་བྱེད་ཚད་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་རྒྱུ་ཡིན་ལ། དབུས་ཁུལ་དང་ནུབ་རྒྱུད་ཀྱི་ལྕགས་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་དང་མཁའ་དབུགས་བཙོག་འགྱུར་འགོག་བཅོས་སོགས་ཀྱི་བྱ་བ་སྤེལ་ཚད་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་སྟེ་འཕར་སྣོན་དང་འཐེན་སྒུལ་གྱི་རྒྱུ་ཆ་གསར་བ་གྲུབ་བཞིན་པའི་སྒང་ཡིན།ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུ་དང་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གིས་འཁོར་རྒྱུག་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་དང་ཞབས་ཞུ་ལས་རིགས་གོང་འཕེལ་སྐུལ་འདེད་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་བྱེད་ཐབས་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པ་བཏོན་ཡོད།ཁུལ་ཡོངས་ཀྱིས་གཞི་བསྒྱུར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རིག་ལམ་ནི་སྔར་ལས་གསལ་ཞིང་། ཁེ་ལས་ཀྱིས་དཀའ་ཁག་དང་བསྟུན་ནས་ཚོང་ར་དང་འཕྲོད་མཐུན་ཡོང་བ།འགྲན་རྩོད་ཐད་ཞུགས་པའི་ནུས་ཤུགས་མུ་མཐུད་དུ་མཐོར་འདེགས་བྱས། སྤྱི་ཡོངས་ནས་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ན་མིག་སྔར་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕར་སྣོན་སྐུལ་འདེད་གྱི་རྨང་གཞིའི་འདེགས་སྐྱོར་ནུས་ཤུགས་མུ་མཐུད་དུ་ཇེ་དྲག་དང་འཕེལ་རྒྱས་གྱི་གོ་སྐབས་ལེགས་པོ་ནི་འགྲན་སློང་ལས་ཆེ་བས།དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་བ་དང་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་གི་འོས་འགན་དང་པོར་འཛིན་པའི་བླང་བྱ་གསར་བ་དང་།དཔལ་འབྱོར་གཞི་བསྒྱུར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འགྲན་སློང་གསར་བ་དང་གནས་བབ་འགྱུར་ལྡོག་ལས་སློང་བའི་གོ་སྐབས་གསར་བ་བཅས་དང་བསྟུན་ཏེ།གནས་ཚུལ་ངན་ཤོས་དང་བསྟུན་པའི་བསམ་གཞིགས་དང་རྩོད་སྒྲུབ་ཀྱི་བསམ་གཞིགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་སྟེ་དངོས་དོན་གཉེར་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཡག་པོ་བཟུང་ནས།གོ་སྐབས་དམ་འཛིན་དང་བབ་བརླིང་གིས་འགྲན་སློང་དང་བསྟུན་པ། རྣམ་པ་གསར་བར་ཕྱི་ཡུལ་གྱིས་ཤེས་རྟོགས་འཛིན་པ་དང་རང་འགུལ་གྱིས་གོམས་སུ་འཇུག་པ་དང་།རྣམ་པ་གསར་བར་ཁྲིད་སྟོན་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ལ་གྲུབ་འབྲས་གསར་བ་ལེན་པར་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས།

གཉིས།2015ལོའི་འཕེལ་རྒྱས་དམིགས་འབེན་དང་ལས་འགན་གཙོ་བོ།

ད་ལོ་ནི“ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད་བཅུ་གཉིས”ཀྱི་འཆར་འགོད་མཇུག་སྒྲིལ་བའི་ལོ་ཡིན་ཞིང་། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བཅོས་བསྒྱུར་གཏིང་ཟབ་བྱེད་པའི་གནད་འགག་གི་ལོ་ཡང་ཡིན།ཁུལ་ཡོངས་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྤྱིའི་བླང་བྱ་ནི་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཏང་གི་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པ་དང་སྐབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ཀྲུང་ཨུ་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་གསུམ་པ།ཐེངས་བཞི་པ།  ཀྲུང་དབྱང་གི་དཔལ་འབྱོར་བྱ་བའི་གྲོས་ཚོགས་དང་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུའི་སྐབས་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚང་འཛོམས་གྲོས་ཚོགས་ཐེངས་བདུན་པ་དང་།བརྒྱད་པའི་དགོངས་དོན་ལག་ལེན་མཐིལ་ཕྱིན་དང་། ནན་ཏན་གྱིས་སྤྱི་ཁྱབ་ཧྲུའུ་ཅི་ཞིས་ཅིན་ཕེན་གྱི་གསུང་བཤད་གལ་ཆེན་རབ་དང་རིམ་པ་ལག་ལེན་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ།རང་འགུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་གསར་བ་དང་གོམས་སུ་འཇུག་པ་དང་།བརྟན་བརླིང་ཁྲོད་ཡར་རྒྱས་བརྩོན་པའི་བྱ་བ་སྤྱིའི་བྱེད་ཕྱོགས་དང་སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱི་ཡོངས་བཀོད་འདོམས་བྱེད་པར་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་པ།དཔལ་འབྱོར་སྤྱི་ཚོགས་གོང་འཕེལ་དང་ཕན་ཁེ་བསྐྲུན་པ་དཀྱིལ་སྙིང་དུ་འཛིན་དགོས། འཁོར་རྒྱུག་དཔལ་འབྱོར་འཕེལ་རྒྱས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ་དེ་གཙོ་གནད་དུ་འཛིན་དགོས།ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་འཕར་ཚད་བརྟན་བརླིང་ཡོང་པར་ཧུར་བརྩོན་དང་སྒྲིག་གཞི་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་པ།བཅོས་བསྒྱུར་དཀའ་གནད་ལས་གྲོལ་བ། དམངས་འཚོའི་འགན་སྲུང་ཇེ་དྲག་ཏུང་གཏོང་བ་བཅས་བྱས་ནས་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་བརྟན་བརླིང་དང་བདེ་བླག་ངང་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་སྤྱི་ཚོགས་འཆམ་མཐུན་བདེ་འཇགས་ཡོང་བར་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས།

དཔལ་འབྱོར་གྱི་དམིགས་འབེན་གཙོ་བོ་ནི་ས་གནས་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་སྤྱིའི་རིན་ཐང6%འཕར་བ།གཞི་ཁྱོན་ཡན་གྱི་བཟོ་ལས་ཀྱི་འཕར་སྣོན་རིན་ཐང5%འཕར་དགོས་པ།ཁུལ་གཏོགས་གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་གྱི་དངུལ་གཏོང10%འཕར་དགོས་པ། ས་གནས་སྤྱི་སྤྱོད་ནོར་སྲིད་ཀྱི་སྔོན་རྩིས་ཡོང་སྒོ5%འཕར།མཁར་གྲོང་སྡོད་དམངས་ཀྱི་མི་རེར་བགོས་ཆོག་པའི་ཆ་སྙོམས་ཡོང་སྒོ10%འཕར་དགོས། རོང་འབྲོག་པའི་མི་རེའི་ཡོང་སྒོ་རྐྱང་བ12%འཕར་བ། སྤྱི་ཚོགས་འཛད་སྤྱོད་དངོས་རྫས་ཀྱི་སིལ་འཚོང་སྤྱི་འབོར12%འཕར་བ།     སྡོད་དམངས་འཛད་སྤྱོད་རིན་གོང་གི་དམིགས་ཚད་དང་ནུས་སྲི་འཕྲི་གཏོང་ཡང་ཞིང་ཆེན་གྱིས་གཏན་འབེབ་བྱས་པའི་དམིགས་ཚད་ལྟར་ཚོད་འཛིན་བྱ་དགོས།དམིགས་ཚད་འདི་དག་འདོན་དགོས་དོན་ནི་རང་ཁུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་གོང་འཕེལ་གྱི་མངོན་མེད་ནུས་ཤུགས་དང་སྤྱི་ཁོག་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁོར་ཡུག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པར་བསམ་གཞིགས་བཏང་བ་ཡིན་ལ།གསལ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་ནི་དམིགས་ཚད་འདི་དག་ནི་སྔོན་དཔག་རང་བཞིན་དང་མཛུབ་སྟོན་རང་བཞིན་ཡིན་ཞིང་།ང་ཚོས་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་ལ་བརྟེན་ནས་དམིགས་འབེན་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཤིག་ལོན་པར་རེ་སྙེག་བྱེད།

གཤམ་གྱི་བྱ་བ་དག་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་སྟེ།

﹙གཅིག﹚ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་འཕར་སྣོན་ཁག་ཐེག་དང་གཏན་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་བྱས་ཏེ།དཔལ་འབྱོར་བརྟན་བརླིང་ངང་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་པར་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས།གཅིག་ནས་རྒྱུ་ཆ་གཙོ་བོར་འགན་སྲུང་བྱེད་པའི་བྱ་བར་ཤུགས་སྣོན་དགོས།བཟོ་ལས་དཔལ་འབྱོར་བརྟན་བརླིང་ངང་འཁོར་སྐྱོད་བྱེད་པའི་མཛུབ་སྟོན་བསམ་འཆར་འདོན་དགོས།གཙོ་གནད་འཛིན་པ་དང་གཙོ་གནད་དུ་འཛིན་པ། ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀ་འཛིན་པའི་རྩ་དོན་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ།ཚྭ་མཚོའི་རྫས་འགྱུར་བཟོ་ལས་དང་། སྣུམ་རླངས་རྫས་འགྱུར་བཟོ་ལས། རྡོ་སོལ་བཟོ་ལས། གསེར་བཙོ་སྦྱངས་བཅས་སྲོལ་རྒྱུན་ཐོན་ལས་འཕེལ་རྒྱས་བརྟན་འཇགས་ཡོང་བ་དེ་འཕར་སྣོན་ལ་ཁག་ཐེག་བྱེད་པའི་བྱ་བའི་ཁྲོད་ཀྱི་གཙོ་ཆེན་དུ་འཛིན་དགོས་ཤིང་།དངོས་གནས་སྐྱེལ་འདྲེན་དང་དངུལ་རྩ། ནུས་ཁུངས། སྲིད་ཇུས་སོགས་ཀྱི་རྒྱུའི་འདེགས་སྐྱོར་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས།དཔལ་འབྱོར་འཁོར་སྐྱོད་ཀྱི་ལྟ་ཞིབ་ཚོད་སྒྲིག་ལ་ཤུགས་སྣོན་པ། གསོག་གྲངས་དང་ཐོན་ནུས་བརྟན་པོ་བྱས་ཏེ་དུས་ཐོག་ཏུ་གྲངས་འཕར་ཐོན་ནུས་གློད་གྲོལ་བྱས་ནས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་བརྟན་འཇགས་འཁོར་སྐྱོད་ཡོང་བར་ཁག་ཐེག་བྱ་དགོས།གཉིས་ནས་མཐུན་སྦྱོར་ཞབས་ཞུ་ལེགས་པོར་འཛིན་དགོས།འཁོར་སྐྱོད་ལ་ཁག་ཐེག་དང་འཕར་སྣོན་བརྟན་འཇགས་ཡོང་བར་རྩ་འཛུགས་བྱེད་པའི་འགོ་ཁྲིད་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས།ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་སྡེ་ཁག་དང་འབྲེལ་འདྲིས་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་དགོས། ཞིང་ཆེན་དང་ཁུལ། རྫོང་།ཁེ་ལས་བཅས་ཀྱི་རིམ་པ་བཞིའི་མཉམ་འགུལ་བྱ་བར་ཤུགས་སྣོན་དགོས། ཁེ་ལས་ཆེ་བར་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་བྱེད་པ་དང་འཕར་ཚད་ཞབས་ཞུའི་མཐུན་སྦྱོར་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས།མུ་མཐུད་དུ་ཁུལ་རིམ་པའི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱིས་ཁེ་ལས་ཀྱི་དམིགས་འབེན་འགན་འཁྲི་ལམ་ལུགས་དང་ས་གནས།སྡེ་ཁག་གི་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་འགན་འཁྲི་ལམ་ལུགས་སུ་ཁ་གཏོད་དགོས་ལ།ཁེ་ལས་རེར་ཐབས་ཇུས་རེ་འདོན་པའི་ཞབས་ཞུར་ཤུགས་སྣོན་དགོས།གློག་དང་རྡོ་སོལ་གྱི་ཕྱི་ཕྱོགས་སྐྱེལ་འདྲེན་དང་སོལ་སྲེག་ནང་འདྲེན་ལེགས་པོར་བཟུང་ནས་ཆིན་ཧྭ་རྡོ་སོལ་དང་ལྕགས་རིགས་མའེ་གཞི་གཅིག་ཅན་གྱི་ལས་གཞིར་མཁོ་བའི་རྡོ་སོལ་འདོན་སྤྲོད་བྱེད་པར་འགན་ལེན་བྱ་དགོས།གསུམ་ནས་ཐོན་ལས་མཐུད་པའི་བྱ་བ་ལེགས་པོར་བསྒྲུབ་དགོས། མ་མཐུད་དུ་ཞིང་ཆེན་དང་ཁུལ་གྱི་ཁེ་ལས་བར་གྱི་མཉམ་འབྲེལ་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས།ཉི་འོད་ནུས་པའི་གོང་འོག་གི་ཐོན་ལས་དང་།ལུའེ་འགྱུར་ཅ་དང་སྨད་རྒྱུད་ཀྱི་ཐོན་རྫས་གསར་སྤེལ།ཡེའེ་འན་དང་ཆིན་དབྱང་མེའེ་འགྱུར། གཅིན་རྒྱུ་དངADCཝུ་བ་སྐྱེད་རྫས།སོལ་རྡོ་དང་གློག་འདོན། རྡོ་ཡི་རྒྱུ་ཆ་དང་ཨར་ལས་ལས་རིགས་བཅས་བར་གྱི་འབྲེལ་མཐུད་ལ་ཤུགས་སྣོན་དགོས། ཁེ་ལས་ཀྱིས་ཁུལ་ནང་ཁུལ་གྱི་ཐོན་རྫས་ཉོ་བར་སྐུལ་མ་གཏོང་དགོས་ཤིང་། མཉམ་འབྲེལ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར200ཡན་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས།ཁེ་ལས་བར་གྱི་མཉམ་འབྲེལ་བརྗེ་རེས་བྱེད་པའི་སྟེགས་བུ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་བསྣན་ཏེ།གཙོ་བོར་ཁུལ་ནང་ཁུལ་གྱི་བུད་རྐྱང་དང་ཅ་ལུད་ཐོན་རྗས་ཀྱི་ཁེ་ལས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཕྱིར་འཚོང་མཐུན་སྦྱོར་ནང་རྐྱེན་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས་ཤིང་།ཁེ་ལས་ཕན་ཚུན་བར་བརྡ་འཕྲིན་བརྗེ་རེས་དང་བདག་གཉེར་གོ་རིམ་ཅན། འགྲན་རྩོད་ཡང་དག་ཅན་བཅས་ཡོང་བར་སྐུལ་མ་གཏོང་དགོས།བཞི་ནས་ཁེ་ལས་ཆུང་འབྲིང་གི་འཕེལ་རྒྱས་ལེགས་པོར་འཛིན་དགོས། ནན་ཏན་གྱིས་འབྲེལ་ཡོད་སྲིད་ཇུས་མངོན་འགྱུར་དང“གཙོ་གནད་ཁེ་ལས་ཆུང་འབྲིང་བརྒྱ་གསོ་སྐྱོང་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་པའི་བཟོ་སྐྲུན”ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་ཤིང་། ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ཁེ་ལས་ཆུང་འབྲིང་ཕྲ་གསུམ་གྱི་ལག་རྩལ་བཟོ་བཅོས་དང་ཐོན་རྫས་གསར་བ་སྤེལ་བ།ཚོང་རྟགས་བཞེངས་བསྐྲུན་བཅས་ཀྱི་བྱ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་དགོས། ཁེ་ལས་ཆུང་འབྲིང་ཕྲ་གསུམ་གྱི་བརྟན་བརླིང་འཕར་སྣོན་བྱུང་བའི་མངོན་མེད་ནུས་ཤུགས་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱ་དགོས།“ཆེད་ལས་ཡིན་པ་དང་ལག་རྩལ་ལ་མཁས་པ། ཁྱད་ཆོས་ཡོད་པ་དང་གསར་བསྐྲུན་གྱི་བློ་སྤོབས”བཅས་སྣ་འཛོམས་ཡིན་པའི་ཁེ་ལས་སྐོར་ཞིག་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ཏེ།ཁེ་ལས་ཆུང་འབྲིང20ཚད་ལྡན་ཅན་དུ་གཏོང་བར་བརྩོན་ལེན་བྱ་དགོས།ལྔ་ནས་ལས་གཞིར་མ་དངུལ་བརྩོན་ལེན་བྱེད་པར་ཤུགས་སྣོན་དགོས། ཧུར་ཐག་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིགས་ཆེན་བདུན་གྱི་དངུལ་གཏོང་བཟོ་སྐྲུན་དང་ཞིང་ཆེན་གྱི་གཙོ་གནད་མ་དངུལ་གཏོང་ཕྱོགས་དང་འབྲེལ་བ་འཛུགས་དགོས།སྒྲིག་གཞི་ལེགས་སྒྲིག་དང་རྨང་གཞི་བརྟན་པ། འདེགས་སྐྱོར་གྱི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་གཙོ་གནད་ལས་གཞི་སྐོར་ཞིག་བརྩོན་ལེན་བྱས་ཏེ་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས།ཁུལ་གཏོགས་གཏན་འཇགས་རྒྱུ་ནོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར516གི་དངུལ་གཏོང་བྱ་བ་བརྩོན་ལེན་ཡོངས་འགྲུབ་བྱ་དགོས།ཐོན་ལས་ལས་གཞི་ལ་གཙོ་བོ་སོལ་བཟོས་ཞིས་ཅིན་དང་ཚ་གསོག་ཞུས་ཚྭ་སོགས་མཐུད་འཛུགས་ལས་གཞི36ལ་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས། ཧྲིན་ཧྭ་ནུས་ཁུངས་འབར་སོལ་གློག་ཚིགས་དང་ཀྲུང་ཏེན་ཐོའུ་ཧྭང་ཧི་ཀུང་ཟིའི་གློག་འདོན་ས་ཚིག་སོགས་ལས་གཞི34འཛུགས་སྐྲུན་ལས་འགོ་རྩོམ་དགོས། ཕུལ་བྱུང་ན་གཞོན་གྱི་ཏུན་ཁྲི20ཅན་གྱི་གྲུབ་གཞིའི་ཤིང་ལེབ་དང་ཚྭ་ཁའི་ཚྭ་མཚོ་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་བེད་སྤྱོད་གཞི་གཅིག་ཅན་གྱི་དུས་རིམ་གཉིས་པ་སོགས་ལས་གཞི14བརྩོན་ལེན་ཡོངས་འགྲུབ་བྱ་དགོས། རྨང་གཞིའི་སྒྲིག་ཆས་ཐད་ནས་གཙོ་བོ་ཕྱུགས་སྐྱིལ་འགག་གི་ཆུ་བེད་འགག་རྩ།བ་ཡན་ཆུ་མཛོད། གཏེར་ལེན་ཁ་ནས་ཤངས་སྡེ། དེ་ནས་མཛོ་རྒན་ར་བར་བར་གྱི་མྱུར་བགྲོད་གཞུང་ལམ་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས།ན་གོར་མོའི་གནམ་གྲུ་འབབ་ཐང་གི་དུས་རིམ་གཉིས་པའི་བཟོ་སྐྲུན་གཙོ་བོ་འགྲུབ་དགོས། ཧྭ་ཐུའུ་ཀོའུ་གནམ་གྲུ་འབབ་ཐང་ནས་གནམ་གྲུ་ཤར་གཏོང་ཐུབ་དགོས།མཚོ་སྔོན་ས་ཁུལ་གྱི་ན་གོར་མོ་ནས་ཏུན་ཧོང་བར་གྱི་གཞུང་ལམ་བྱིངས་ནས་འགྲུབ་དགོས། ན་གོར་མོ་ནས་འཁོར་ལོ་བར་དང་།ཡུས་ཆ་ནས་ཡིས་ལས་ཕེན། ཐཱར་ཏེན་ནས་ཁུ་འདུ་ཁི་ཁི་ཀྲི་བར་གྱི་ས་གནས་ལྕགས་ལམ་མགྱོགས་པོར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་དགོས།ཧུར་ཐག་གིས་ན་གོར་མོ་ནས་ཁྲིན་ཏུའུ་བར་གྱི་ལྕགས་ལམ་གྱི་དུས་རིམ་སྔོན་མའི་བྱ་བར་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས།སྟག་འགག་ཆུ་མཛོད་དང་ནཱ་ལེན་ཀི་ལི་ཆུ་མཛོད། ཧྥུའུ་ཐིག་སྟོང750ཅན་གྱི་གློག་འདྲེན་སྐུད་ལམ་ཞིག་གསོ་བཟོ་སྐྲུན། མཐོ་གནོན་གློག་དྲ།ནུབ་མཚོ་ནས་ཐེན་ཆེན། དེ་ནས་གཏེར་ལེན་ཁའི་བར་གྱི་གཞུང་ལམ་སོགས་ལས་གཞིའི་དུས་རིམ་སྔོན་པའི་བྱ་བ་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས་ལྟ་རྟོག་གང་ལེགས་བྱ་དགོས།དེ་དང་མཉམ་དུ་གཙོ་ཁྲིད་ཀྱི་ནུས་པ་འདོན་སྤེལ་གང་ལེགས་བྱེད་དགོས་ལ། ཐོན་ལས་དང་པོ་དང་གསུམ་པའི་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་ལས་གཞིའི་འཆར་འགོད་བྱ་བར་ཤུགས་སྣོན་དགོས་ཤིང་།སྔ་མོ་ནས་འཆར་འགོད་དང་ཡོངས་འགྲུབ།གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པ་བཅས་བྱེད་དགོས།

（གཉིས）སྒྲིག་གཞིའི་བཀོད་སྒྲིག་དམ་འཛིན་བྱས་ནས་ཐོན་ལས་གཞི་བསྒྱུར་མཐོར་འདེགས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས།སྲོལ་རྒྱུན་ཐོན་ལས་བརྟན་འཕར་དང་གསར་དར་ཐོན་ལས་ཇེ་མགྱོགས།ཐོན་ལས་གསུམ་པ་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་བཅས་ལ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ།4+3+3ཐོན་ལས་མ་ལག་བསྐྲུན་པར་དམིགས་ཤིང་།དཔལ་འབྱོར་གཞི་རྐང་བསྒྱུར་བར་ནུས་ཤུགས་འདོན་དགོས། གཅིག་ནས་རྨང་གཞིའི་རྒྱུ་ཆའི་ཐོན་ལས་ཆེན་མོ་བཞི་ཇེ་རྒྱས་སུ་གཏོང་དགོས།ཚྭ་མཚོ་ཐོན་ཁུངས་ཀྱི་སྣ་འཛོམས་གསར་གཏོད་ནི་དཀྱིལ་སྙིང་དུ་བཟུང་ནས་གཙོ་བོར་གཏེར་རིགས་མའེ་གཅིག་གྱུར་ཅན་དང་མཚོ་སྔོན་འཕེལ་རྒྱས་དངུལ་གཏོང་ཅ་ལུད་དག་མའི་དུས་རིམ་གཉིས་པའི་བཟོ་སྐྲུན།གཏེར་ལས་སྙིགས་རྫས་ཐོན་ཁུངས་བསྐྱར་བཀོལ་གསར་གཏོད་སོགས་ལས་སྣོན་དང་ཟུར་སྣོན་ལས་གཞིར་སྐུལ་འདེད་དགོས།ཚྭ་མཚོའི་བཟོ་འགྱུར་དང་རྡོ་སོལ་ཕྱོགས་བསྡུས་བདེ་སྤྱོད། སྣུམ་རླངས་བཟོ་འགྱུར། གསེར་བཙོ་སྦྱངས་སོགས་མཐུན་སྦྱོར་མཉམ་རྒྱས་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་དགོས།གཉིས་ནས་འཐབ་ཇུས་སྒོས་གསར་དར་ཐོན་ལས་ཆེན་མོ་གསུམ་མྱུར་བར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་དགོས།ཁྱད་ལྡན་སྐྱེས་དངོས་ཐོན་ལས་གཙོ་བོའི་གསར་སྐྲུན་འཕང་འབྲས་ཏུན500ཡན་གྱི་ཐོན་ལས་སྣེ་ཐིག10སྒྲིག་བཟོ་བྱས་ཏེ། ཚྭ་འདམ་འཕང་འབྲས་རྒྱུད་བཟང་མུའུ5000དུ་འདེབས་འཛུགས་བྱེད་པར་ཁྱལ་གདལ་བཏང་ནས།ཁུལ་ཡོངས་སུ་འཕང་འབྲས་ཕྱིར་འདྲེན་རྒྱུས་སྤུས་བདེ་འཇགས་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་བསྐྲུན་པར་འགོ་རྩོམ་དགོས།ཚྭ་འདམ་ནོར1000གསོ་སྤེལ་བྱས་ནས་ཕྱིར་འཚོང་དང་བེའུ4300བཙས་པ་དང་མཛོ8000གསར་སྣོན་བྱས།གྲོ་འདེབས་འཛུགས་ཁྲོད་དུ་ཚོད་ལྟ་དང་ཕྱོགས་བསྡུས་བེད་སྤྱོད་རྨང་གཞིའི་ཞིབ་འཇུག་བྱ་བ་དམ་འཛིན་ལེགས་པོ་བྱས་ཏེ།གཏེར་ལེན་ཁའི་སྐྱེ་དངོས་ཐོན་ལས་གླིང་དང་ནུབ་དམག་དཔུང་འཕང་འབྲས་ཐོན་ལས་གླིང་གི་ཁེ་ལས་དུད་ཁྱིམ14ཡིས་དུས་རིམ་དང་བོའི་ལས་གཞི་འགྲུབ་ཏེ་བཀོལ་གཏོང་བྱས་པའི་དུས་མཚུངས་སུ་མ་གཏོང་རྒྱུད་ཤུགས་ཡོད་པ་དང་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་བྱང་བའི་ཁེ་ལས2ནས3གླིང་ཁུལ་དུ་ནང་འདྲེན་བྱས་ཏེ། ཁྱད་ལྡན་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་གློག་རྡུལ་ཚོང་དོན་ཆེ་ཆེར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་བཏང་ནས་ཚྭ་འདམ་སྐྱེས་ལྡན་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ཚོང་རྟགས་ཅན་བསྐྲུན་པ་དང་ནུས་ཁུངས་ཐོན་ལས་གསར་སྤེལ་དུ་ཉི་ནུས་དང་རླུང་ནུས་ཐོན་ཁུངས་འབྱེད་པར་དམིགས་ཏེ།ཀོན་ཏུན་མིན་དབྱང་ནུས་ཁུངས་གསར་བའི་ལས་སྣོན་སྒྲིག་ཆས་ལས་གཞི་མྱུར་བར་སྐུལ་སྤེལ་བྱས་ནས་ཆོག་མཆན་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཀྲའོ་བཱ600ཅན་གྱི་ཀོན་ཧྥུ་ལས་གཞི་དང་རླུང་གློག་ལས་གཞི30བསྐྲུན་པར་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས། གློག་དྲའི་འཛུགས་སྐྲུན་ནུས་པར་མྱུར་བར་སྐུལ་འདེད་བྱས་ནས་ཀོན་ཧྥུ་དང་རླུང་གློག་ལས་གཞིའི་སྦྲེལ་མཐུད་འཆར་གཞི་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ།ནུས་ཁུངས་གསར་བའི་གློག་འདོན་ལས་གཞི་དུས་ལྟར་འགྲུབ་ཏེ་དྲ་སྦྲེལ་ཐུབ་པར་ཁག་འགན་ལེན་དགོས།རྒྱུ་ཆ་གསར་བའི་ཐོན་ལས་སུ་གཙོ་བོར་མའེ་གཏེར་མཉམ་སྡེབ་དང་སྒྲིག་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་བསྐྲུན་པ་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས།ཚྭ་མཚོའི་མའེ་ལའེ་ཐོན་ཁུངས་དང་ཞའེ་ཆིན་མར་འབབ་ཐོན་རྫས། ཉའེ་གའོ་ཐོན་ཁུངས་ལས་སྣོན་བྱེད་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་གཏེར་སྡེབ་རྒྱུ་ཆ་གསར་བ།འབར་འགོག་རྒྱུ་ཆ་གསར་བ། དབྱིབས་བཟོ་འགྱིག་ཤོག་རྒྱུ་ཆ། ཉའེ་གའོ་རྒྱུ་ཆ་བཅས་གཙོ་བྱས་པའི་ཐོན་ལས་སྦྲེལ་མཐུད་མྱུར་བར་བསྐྲུན་དགོས།བརྡ་འཕྲིན་ཐོན་ལས་དང་ཐོན་སྐྱེད་རང་བཞིན་གྱི་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས། རིག་གནས་ལྗོངས་རྒྱུའི་ཐོན་ལས་བཅས་ཐོན་ལས་ཆེན་མོ་གསུམ་ཆེ་ཆེར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་དགོས།གསུམ་ནས་བརྡ་འཕྲིན་ཐོན་ལས་སུ་བརྡ་འཕྲིན་གྱི་རྨང་གཞི་སྒྲིག་ཆས་མྱུར་བར་བསྐྲུན་ནས4Gདྲ་རྒྱ་བཀོལ་བ་དང་གློག་ཀླད་དྲ་འབྲེལ་ཞིང་སྡེ་སོགས་བཟོ་བསྐྲུན་དང་།ན་གོར་མོ། གཏེར་ལེན་ཁའི་དཔལ་ཡོན་གྲོང་ཁྱེར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱ་དགོས། ཤང་གྲོང་ཡོངས་སུ་དྲ་རྒྱའི་ཁེབས་པ་དང་སྲིད་འཛིན་སྡེ་བ་རེ་རེར་དྲ་རྒྱ་འཐེན་པ།ས་གནས་གཙོ་བོར་སྐུད་མེད་དྲ་བ་ཡོད་པ་མངོན་འགྱུར་དགོས། ཁུལ་ཡོངས་ལ་ཁེབས་པའི་གཞི་གྲངས་ལྟེ་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་འགོ་རྩོམ་པ་དང་།བརྡ་འཕྲིན་ཅན་དང་རིག་ནུས་ཅན་ཁེ་ལས་འཕེལ་རྒྱས་དང་སྦྲེལ་བར་སྐུལ་འདེད་དགོས། ཐོན་སྐྱེད་རང་བཞིན་གྱི་ཞབས་ཞུའི་ལས་སུ་ཞིབ་འཇུག་ཇུས་འགོད་དང་མ་སྡེབ་གླ་གཏོང་།ནུས་གྲོན་ཞབས་ཞུ་སོགས་འབྲིང་རིམ་དང་མཐོ་རིམ་སྐབས་ཀྱི་ཞབས་ཞུའི་ལས་རིགས་ཆེ་ཆེར་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་དགོས།ཚྭ་ཁམས་དང་ཚྭ་འདམ་ཆེ་བ། ཧྭ་ཐའོ་ཀུའོ་སོགས་ཀྱི་དངོས་རྒྱུག་གཙོ་བོ་གླིང་ཁུལ་མྱུར་བར་བསྐྲུན་དགོས།གཙོ་བོར་ཐོན་ལས་ཞབས་ཞུའི་སྟེགས་བུ་བསྐྲུན་པར་སྐུལ་འདེད་དགོས།  ཚོང་ལས་ཞབས་ཞུ་རོང་འབྲོག་ཁུལ་དུ་འཕེལ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་མཁར་ཤང་ཚོང་ལས་དྲ་གནས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས།ཁེ་ལས་ཚོང་རར་འགྲེམ་པ་དང་དངུལ་བུན་ལག་བསྟར། ཐོན་ལས་སུ་མ་དངུལ་སྡེབ་གསོག་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་འབད་དགོས།མ་དངུལ་བེད་སྤྱོད་དང་སྲིད་གཞུང་དངུལ་བུན་སོགས་མ་སྡེབ་རྣམ་པ། མ་དངུལ་ཐད་གཏོང་དུ་ཐོད་བརྒལ་གསར་བ་མངོན་པ་སོགས་གསར་གཏོད་དགོས།རིག་གནས་ལྗོངས་རྒྱུའི་ཐོན་ལས་སུ་ལྗོངས་རྒྱུ་དང་རིག་གནས་ལུས་རྩལ་མཐུན་སྦྱོར་ཡོང་བར་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ་ཁྱད་ལྡན་ལྗོངས་རྒྱུའི་ཐོན་རྫས་ལེགས་པོ་སྐོར་ཞིག་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ལམ་གསར་གཏོད་དགོས།གྲོང་སྡེ་ལྗོངས་རྒྱུས་མི་དམངས་ཕྱུག་བསྒྱུར་བཟོ་སྐྲུན་དང་རང་ཉིད་ལྗོངས་རྒྱུ་བྱེད་པའི་ས་གནས་དང་ཞབས་ཞུའི་སྒྲིག་ཆས་བསྐྲུན་པ་ལག་ལེན་བྱས་ནས་ལྗོངས་རྒྱུའི་ཞབས་ཞུ་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས།གཏེར་ལེན་ཁ་ནས་མཚོ་ནག་དང་དེ་ནས་སུའུ་པའེ་བར་གྱི་ལྗོངས་རྒྱུ་གཞུང་ལམ་གྱི་སྔོན་འགྲོའི་བྱ་བ་འགོ་རྩོམ་དགོས།ཁུ་ནུ་འཛམ་གླིང་ས་གཤིན་སྤྱི་གླིང་དང་ཤུག་རི་ནགས་ཚལ་ས་གཤིན་སྤྱི་གླིང་། ཧྭ་ལེ་ཧྭ་ཐོ་རྒྱབ་ཁབ་ནགས་ཚལ་སྤྱི་གླིང་།ཚྭ་འདམ་ཆེ་བའི་ཆུ་ཁོལ་སོགས་ལྗོངས་རྒྱུའི་ལས་གཞི་གལ་ཆེན་བསྐྲུན་པར་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་ལྗོངས་རྒྱུའི་ཡོང་སྒོ20%ཡན་འཕར་བར་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས།

（གསུམ）འཁོར་རྒྱུག་འཕེལ་རྒྱས་ཡོང་བར་དམིགས་ཏེ། བསྟུན་མར་གླིང་ཁུལ་བསྐྲུན་པར་སྐུལ་འདེད་དགོས། ད་ལོ་ནས་བཟུང་ན་གོར་མོ་དང་གཏེར་ལེན་ཁའི་གླིང་ཁུལ་དུ་ལོ་མར་དངུལ་གཏོང་གཞི་ཁྱོན་ཆེ་བའི་ཐོན་ལས་ལས་གཞི5ཡན་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་འགོ་རྩོམ་དགོས། ཚྭ་འདམ་ཆེ་བ་དང་གཏེར་ལམ།དབུས་ལམ་བཅས་ཀྱི་གླིང་ཁུལ་དུ་ཐོན་ལས་ལས་གཞི2ཡན་བསྐྲུན་པའི་ལས་གོ་རྩོམ་དགོས། ཐེམ་ཆེན་དང་མང་ནེ།ལིན་ཧའོ་བཅས་ས་གནས་སུ་ལས་གཞི་སྦྲེལ་མཐུད་གཙོ་བོ་ནང་འདྲེན་དང་ཇུས་འགོད་བྱེད་པར་འབད་དགོས།ན་གོར་མོའི་བཟོ་ལས་གླིང་དུ་ད་ལོ་ནས་བཟུང་ཚྭ་མཚོའི་ཚོགས་ཁག་གིས་ཐོན་ཁུངས་ཕྱོགས་བསྡུས་བེད་སྤྱོད་བརྡ་འཕྲིན་གཅིག་གྱུར་ཅན་དང་ཧིན་ཞིན་ལའེ་སྡེབ་ལས་རིགས་ཐཱན་སྐྱུར་ལའེ་སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི5ལས་འགོ་རྩོམ་དགོས། ཀོན་ཧྥུ་ཐོན་ལས་གླིང་ལྗང་བསྒྱུར་དང་གཙང་དཀར་ཅཱ་ལུད་ཆེད་བཀོལ་ལྕགས་ལམ།ཁེ་ལས་ཆུང་འབྲིང་གི་གཞི་གནས་སོགས་ཀྱི་བཟོ་བསྐྲུན་འགྲུབ་དགོས། གླིང་ཁུལ་གྱི་ཆུའི་འབག་བཙོག་ཐག་གཅོད་བཟོ་གྲྭ་དང་ལྷོ་སྐོར་ལམ་བཟོ་སྐྲུན་སོགས་ལས་གཞི་མྱུར་བར་བསྐྲུན་དགོས།གཏེར་ལེན་ཁའི་བཟོ་ལས་གླིང་ཁུལ་དུ་ཧྭ་ཉིག་སྐྱེ་དངོས་འཕང་འབྲས་སྐྱུར་ཁུ་དང་མཚོ་སྔོན་ཐོན་ཁུངས་མཚོ་སྐྱེས་སྙི་འབུ་ཐའེ་སྒྲིག་ཆས་ཁ་ཚང་གི་མའེ་གཏེར་སོགས་ལས་གཞི5བསྐྲུན་པར་ལས་འགོ་རྩོམ་དགོས། བཟོ་ལས་གླིང་ནས་ཝང་ཀ་ཤའེ་བར་གྱི་ཆེད་བཀོལ་གཞུང་ལམ་བཟོ་སྐྲུན་མྱུར་བར་བསྐྲུན་ནས་བཟོ་ལས་གླིང་ཚན་རྩལ་འཁོར་སྐྱོད་ཅན་གྱི་ཐོན་ལས་བསྙལ་བའི་གཞི་གནས་དང་བཟོ་ལས་གླིང་སྲ་མཁྲེགས་སྙིགས་རྫས་ཐག་གཅོད།བཟོ་ལས་འབག་ཆུ་ཐག་གཅོད། ལྗང་བསྒྱུར་བཟོ་ལས་གླིང་གི་གཞུང་ལམ་དང་དེ་མིན་འབག་ཆུ་ཕྱི་འདོན་སོགས་ཀྱི་བཟོ་སྐྲུན་འགྲུབ་དགོས།དབུས་ལམ་བཟོ་ལས་གླིང་གིས་གླིང་ཁུལ་འབག་ཆུ་ཐག་གཅོད་བཟོ་གྲྭ་དང་བཟོ་ལས་ཀྱི་སྲ་མཁྲེགས་སྙིགས་རྫས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ལས་གཞིར་སྐུལ་འདེད་གཏོང་བར་འབད་དགོས།ཚྭ་འདམ་ཆེ་བའི་བཟོ་ལས་གླིང་གིས་དྲོད་ཁང་ཅན་དང་ཚྭ་འགྱུར་ཅན་གྱི་གླིང་ཁུལ་མྱུར་མོས་བསྐྲུན་པར་སྐུལ་འདེད་དགོས།དུས་མཚུངས་སུ་མཚོ་བོད་བཟོ་ལས་གླིང་དང་མེ་རི་རྡོ་སོལ་གཏེར་ཁའི་རྨང་གཞི་སྒྲིག་ཆས་འཛུགས་སྐྲུན་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་ནས་གཏེར་ལམ་འཕང་འབྲས་ཐོན་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་འཆར་འགོད་འགྲུབ་དགོས།ནུས་གསོག་རྒྱུ་ཆ་དང་རླུང་གློག་སྒྲིག་ཆས་ནུས་ཁུངས་ཐོན་ལས་གླིང་དང་ཞིབ་ལས་བཟོ་འགྱུར་ཐོན་ལས་གླིང་སོགས་མ་གཏོང་འདོད་མོས་ཡོད་པའི་ཐོན་ལས་ཚོགས་པའི་ལས་གཞིའི་སྔོན་འགྲོ་བྱ་བར་སྐུལ་འདེད་དགོས།ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གིས་ཚོད་ལྟ་ཁུལ་འཕེལ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པའི་རིགས་ཆེན་དྲུག་དང་རྣམ་གྲངས31གི་སྲིད་ཇུས་ལ་སྦྲེལ་མཐུད་དང་དོན་འཁྱོལ་དགོས།ཚོད་ལྟ་ཁུལ་གྱི་དོན་དངོས་སྒྲིག་ཆས་ཐོན་ལས་སྲིད་ཇུས་དང་དངུལ་གཏོང་སྲིད་ཇུས། སྐུལ་འདེད་བྱེད་ཐབས་བཅས་དང་འཚམ་པའི་སྲིད་ཇུས་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་དགོས།གླིང་ཁུལ་གྱི་ལྡོག་ཕྱོགས་ཞིབ་བྱང་དོ་དམ་འཚོལ་ཞིབ་དང་ལག་བསྟར་དགོས། སྒྲིག་གཞིའི་ནང་རྐྱེན་གྱི་གསར་གཏོད་ལ་སྐུལ་འདེད་བཏང་ནས་གླིང་ཁུལ་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་སྒུལ་ཤུགས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས།

（བཞི།）འཕེལ་རྒྱས་གཙང་མར་དམིགས་ཏེ། སྐྱེ་ཁམས་བདེ་འཇགས་གི་འགག་སྒོ་ཇེ་བརྟན་དུ་གཏོང་དགོས།གཅིག་ནས་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་དང་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་འཆར་འགོད་མྱུར་བར་སྒྲིག་དགོས།ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་དང་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་འཆར་འགོད་སྒྲིག་ནས་ས་གནས་སོ་སོའི་བྱེད་ནུས་གཏན་ཁེལ་གསལ་བོ་བྱ་དགོས།སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་གི་ཚད་ཐིག་དང་ཁོར་ཡུག་གི་གཤོང་ཚད་བཀོད་དེ་གཏན་སྲུང་བྱས་ནས་ཆུའི་ཐོན་ཁུངས་ལ་དོ་དམ་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་ཆེས་ལེགས་པ་དོན་འཁྱོལ་དགོས།གཉིས་ནས་གཏེར་ཁུལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྐྱོང་ཏན་ཏིག་གིས་སྤེལ་དགོས། མེ་རི་གཏེར་ཁུལ་གྱི་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྐྱོང་དང་རྨང་གཞི་སྒྲིག་ཆས་འཛུགས་སྐྲུན།གཏེར་བརྐོས་ས་དོང་བསྙམས་པ་དང་རྩི་ཤིང་སླར་གསོ། དོང་བཟོ་འཛུགས་སྐྲུན་སོགས་བྱེད་ཐབས་ལས་འགན་དོན་འཁྱོལ་དགོས།གཏེར་ཁུལ་གྱི་སྤྱིའི་ཞབས་ཞུ་སྒྲིག་ཆས་མྱུར་བར་བསྐྲུན་དགོས། མུ་མཐུད་དུ་ཁོར་ཡུག་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་ཁྲིམས་བསྟར་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ནས་སྐྱེ་ཁམས་ཁོར་ཡུག་ལ་གཏོར་བརླག་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་གནོད་པའི་འབུར་ཐོན་གྱི་གནད་དོན་ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ལེགས་བཅོས་དང་བཀོད་སྒྲིག་དགོས།བུལ་གཙང་ཁེ་ལས་སུ་ཨཱན་རླངས་གཤེར་ཁུ་ཕྱི་འདོན་གནད་དོན་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པའི་བྱ་བར་དམ་འཛིན་ལེགས་པོ་བྱས་ཏེ་བཅོས་བསྒྱུར་བྱེད་ཐབས་དོན་འཁྱོལ་བྱེད་པར་ཁག་འགན་ལེན་དགོས།མང་ནེའི་རྡོ་བུལ་གཏེར་རྡུལ་འབག་བཙོག་གནད་དོན་བཅོས་སྐྱོང་ལེགས་པོ་བྱས་ནས་བཟོ་རྩལ་བཅོས་བསྒྱུར་དང་རྡུལ་འབུད་སྒྲིག་ཆས་ལས་སྣོན་ལ་སྐུལ་འདེད་སྒོས་ཕྱེ་རྡུལ་ནུས་ལྡན་གྱིས་བཅོས་སྐྱོང་བྱེད་པ་མངོན་འགྱུར་དགོས།གསུམ་ནས་སྐྱེ་ཁམས་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་ཤུགས་ཆེན་པོས་སྐུལ་འདེད་དགོས།རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྤྱི་ཕན་ནགས་གཙོ་བོར་མུའུ་ཁྲི2000དང་ཚད་གཞི་མཐོ་བར་མུའུ་ཁྲི1ལ་འདེབས་འཛུགས་དང་ཆུ་འདྲེན་ནགས་སྐྲུན་མུའུ་ཁྲི10དོན་འཁྱོལ་བྱ་དགོས། ཚྭ་འདམ་གཞོང་གི་བྱེ་འགྱུར་ཅན་ལ་བཅོས་སྐྱོང་དང་མཚོ་ཁུར་ལུག་མཚོའུ་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ།ཤུག་རི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་དང་སླར་གསོ་སོགས་སྐྱེ་ཁམས་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་དམ་འཛིན་ལེགས་པོ་བྱ་དགོས།མཚོ་སྔོན་པོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ས་གནས་སྐྱེ་ཁམས་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་དང་མདོ་ལ་རི་བོའི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་དང་བཅོས་སྐྱོང་སོགས་ཞིང་ཆེན་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་གཙོ་བོའི་འཛུགས་སྐྲུན་འཆར་འགོད་ནང་དུ་ཚུད་པར་འབད་དགོས།ཕ་ཡུལ་མཛེས་བཟོ་ཞེས་པའི་བྱ་འགུལ་ལེགས་པོར་སྤེལ་ནས་གཙོ་བོར་གཞུང་ལྕགས་ལམ་འགྲམ་དང་ལྗོངས་རྒྱུའི་ས་ཁུལ་བཅས་སུ་སྤྱི་ཞོག་ལ་སྐུལ་འདེད་དང་བཅོས་སྐྱོང་བྱ་དགོས།བཞི་ནས་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་ནུས་སྲི་འཕྲི་གཏོང་ལ་དམ་འཛིན་ལེགས་པོ་བྱ་དགོས། མུ་མཐུད་དུ་ཁེ་ལས་བརྒྱ་ཕྲག་གི་ནུས་སྲི་ཐཱན་དམའ་དང་ནུས་སྲི་འཕྲི་གཏོང་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་འགུལ་སྤྱོད་ལག་བསྟར་དགོས།ཁེ་ལས་ལག་རྩལ་བཅོས་བསྒྱུར་ལ་རོགས་འདེགས་བྱེད་པའི་ཤུགས་ཚད་ཆེ་རུ་བཏང་ནས་རྗེས་ལུས་ཀྱི་ཐོན་ནུས་མྱུར་བར་ཕྱིར་འབུད་དགོས།མི་གྲངས་ངེས་ཅན་ལྡན་པའི་མཁར་གྲོང་གི་འབག་ཆུ་ཐག་གཅོད་བཟོ་གྲྭ་དང་གད་སྙིགས་བསྙམས་པའི་སྒྲིག་ཆས་འཛུགས་སྐྲུན་འགྲུབ་དགོས།གཏེར་ཁའི་ཐོན་ཁུངས་ལ་ཁ་གསབ་ཡོད་པའི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དང་གད་སྙིགས་གཙོ་བོ་སྤྱིའི་ཕྱིར་འབུད་ཚད་ལ་དཔྱད་བཤེར་བྱེད་པ་ཕལ་ཆེར་འགྲུབ་དགོས།བཙོག་བཟོ་ཁེ་ལས་གཙོ་བོའི་སྙིགས་འབུད་དབང་ཆ་བརྗེ་རེ་དང་བཙན་ཤེད་འགན་ལུགས་ཉེན་སྲུང་ལག་བསྟར་དགོས།

（ལྔ།）མཁར་ཤང་གཅིག་གྱུར་ལ་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱས་ཏེ།མངའ་ཁོངས་ཀྱི་གཅིག་གྱུར་འཆར་འགོད་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འཁྲིད་དགོས།གཅིག་ནས་ཚད་ལྡན་མཁར་ཤང་བསྐྲུན་པར་སྐུལ་འདེད་དགོས།ན་གོར་མོ་དང་གཏེར་ལེན་ཁའི་གྲོང་ཁུལ་གསར་བ་བསྐྲུན་པར་ནུས་ཤུགས་ཡོད་རྒུས་སྐུལ་འདེད་དགོས།ཤངས་སྡེ་དང་ཚྭ་ཁ། ཤེས་ཡོན་སོགས་མཁར་གྲོང་ལེགས་པོ་བསྐྲུན་ནས་མཁར་གྲོང་གཙོ་བོ2དང་སྡེ་བ12ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱི་མཛེས་ལྡན་མཁར་གྲོང་དང་མཛེས་ལྡན་ཞིང་སྡེ་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་ཚུད་པར་བརྩོན་ལེན་དགོས།གཉིས་ནས་རོང་འབྲོག་ལས་ཀྱི་འཕེལ་སྟངས་མྱུར་བར་བསྒྱུར་དགོས། རོང་འབྲོག་ལས་ཀྱི་ལག་རྩལ་གསར་གཏོད་ལ་དམིགས་སུ་བཟུང་ནས་ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་ཕྱིར་འཚོང་ཚད་དང་ཕྱོགས་བསྡུས་བེད་སྤྱོད་ཚད་ནུས་ལྡན་གྱིས་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་དང་།དེང་རབས་རོང་འབྲོག་ལས་དཔེ་སྟོན་ཁུལ་སྐོར་ཞིག་མྱུར་བར་བསྐྲུན་དགོས། སྡེ་བ་རིམ་པའི་ཐུན་མོང་གི་དཔལ་འབྱོར་ཇེ་རྒྱས་སུ་གཏོང་བ་དང་འདེབས་གསོ་ལས་སྣོན་དང་དེ་མིན་ཐོན་རྫས་ཕྱིར་འཚོང་གི་ཐོན་ལས་སྦྲེལ་མཐུད་སྟེང་རིན་འཕར་ཕན་ཐོན་གྱི་མངའ་ཁོངས་སྐྱེད་པ་དམིགས་སུ་བཟུང་ནས།ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་ལས་སྣོན་བསྒྱུར་ཚད50%ལས་བརྒལ་པར་བརྩོན་དགོས།ཚྭ་འདམ་གྱི་ཁྱད་ལྡན་ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་ཚོང་རའི་གཉེར་འཚོང་དང་ཚོང་རྟགས་ཅན་བསྐྲུན་པར་དམ་འཛིན་ལེགས་པོ་བྱ་དགོས་པ་དང་ཚོང་ར་མཐོ་འབྲིང་རིམ་པར་ཟིན་ཚད་རྒྱ་སྐྱེད་དགོས།གསུམ་ནས་རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཆ་རྐྱེན་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། ན་གོར་མོའི་ཆུ་བོ་དང་དཔལ་ཡོན་ཆུ་བོའི་ཕྱོགས་བསྡུས་བཅོས་སྐྱོང་དང་དེ་མིན་ན་གོར་མོ་དང་གཏེར་ལམ།དབུས་ལམ། ཐེམ་ཆེན་བཅས་ཀྱི་ཞིང་སའི་ཆུ་བེད་གཙོ་བོ་རྫོང་གི་ལས་གཞི་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས། རོང་འབྲོག་ལས་སུ་ཆུ་གྲོན་བྱ་བ་ངེས་དོན་གྱིས་དམ་འཛིན་ལེགས་པོ་བྱས་ནས་ཆུ་གྲོན་དཔེ་སྟོན་ལས་གཞི་སྐོར་ཞིག་མྱུར་བར་བསྐྲུན་དགོས།རྨོ་སའི་སྲུང་སྐྱོང་དང་སྤུས་ཚད་མཐོར་འདེགས་གཏོང་བའི་འགུལ་སྐྱོད་འགོ་བརྩམས་ཏེ། ཆུ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་ཞིང་གཏན་ཁེལ་བྱེད་པའི་རྩ་དོན་ལྟར་ས་གཞིའི་གསར་གཏོད་དང་བཅོས་སྐྱོང་ལས་གཞི་དམ་འཛིན་ལེགས་པོ་བྱ་དགོས།ཞིང་ལས་འཕྲུལ་ཆས་སུ་ཁ་གསབ་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ནས་རོང་འབྲོག་ལས་འཕྲུལ་ཆས་ཅན་གྱི་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར་བཏང་ནས་རོང་འབྲོག་ལས་འཕྲུལ་ཆས་ཅན་གྱི་ཆུ་ཚད75%ལ་བསླེབས་པར་བརྩོན་ལེན་དགོས། བཞི་ནས་རོང་འབྲོག་ལས་སྤྱིའི་ཞབས་ཞུ་མ་ལག་གི་འཛུགས་སྐྲུན་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས།རོང་འབྲོག་ཁུལ་གྱི་རྨང་གཞི་སྒྲིག་ཆས་དང་ཁོར་ཡུག་བཅོས་སྐྱོང་། རོང་འབྲོག་པའི་བྱང་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ་སོགས་བཟོ་བསྐྲུན་གཅིག་གྱུར་སྒོས་སྐུལ་སྤེལ་དགོས།རྨང་གཞི་སྒྲིག་ཆས་མཁར་གྲོང་ཅན་དང་འཚོ་བའི་ཞབས་ཞུ་ཆ་སྙོམས་ཅན། འཚོ་བ་རོལ་སྟངས་གྲོང་སྲོལ་ཅན་བཅས་ཀྱི་སྡོད་ཁུལ་དོ་དམ་རྣམ་པར་སྐུལ་སྤེལ་དགོས།ཞིང་སྡེ་དབྱིབས་གསར་སྡོད་ཁུལ་ཅན་དུ་མྱུར་བར་བསྐྲུན་ནས་རོང་འབྲོག་དམངས་འདུས་སྡོད་བྱེད་སའི་སྤྱིའི་ཞབས་ཞུ་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས།

﹙དྲུག﹚སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དྲང་བཞག་ལ་སྐུལ་འདེད་དང་སྤྱི་ཚོགས་ལས་དོན་འཕེལ་སྟངས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་དགོས།གཅིག་ནས་དམིགས་སུ་བཀར་ཏེ་སྔོན་ལ་སློབ་གསོ་གོང་སྤེལ་གཏོང་བར་རྒྱུན་འཁྱོངས་བྱེད་དགོས། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་སློབ་གསོ་དང“ཁྱོན་ཡོངས་ནས་དགེ་རྒན་ཀྱི་དཔུང་ཁག་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་བསྒྱུར་དང་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་སྤུས་ཚད་མཐོར་འདེགས་བྱེད་པ”སོགས་ཀྱི་ལས་གཞི་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པར་བརྟན་བརླིང་གིས་སྐུལ་འདེད་དང་། སྐབས་གཉིས་པའི་ལོ་གསུམ་རིང་གི་སློབ་སྔོན་སློབ་གསོ་སྤེལ་བའི་འཆར་གཞི་ལག་བསྟར་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ་མི་རིགས་ས་ཁུལ་གྱི“སྐད་གཉིས”བྱིས་གཉོར་སློབ་གསོའི་བྱ་གཞག་མགྱོགས་མྱུར་གྱིས་གོང་འཕེལ་གཏོང་དགོས།མུ་མཐུད་དུ་འོས་འགན་སློབ་གསོ་ཆ་སྙོམས་ཀྱིས་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བར་སྐུལ་འདེད་དང་།  གཏེར་ལེན་ཁ་དང་ཐེམ་ཆེན་གྱི་འོས་འགན་སློབ་གསོ་ཆ་སྙོམས་ཀྱིས་ངང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་ཏེ་ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་གདེང་འཇོག་ཚོད་དཔག་དང་ཞིབ་བཤེར་རྩིས་ལེན་ལ་བརྒྱུད་པར་བརྩོན་ལེན་བྱ་དགོས། མཐོ་འབྲིང་རིམ་པའི་ཆེད་ལས་སློབ་གྲྭར་མུ་མཐུད་དུ་ཞུགས་ཚད་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་སྟེ་ཚྭ་འདམ་ཆེད་ལས་ལག་རྩལ་སློབ་གྲྭས་སློབ་གྲྭ་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ཆུ་ཚད་མཐོར་འདེགས་བྱ་དགོས།མཚོ་ནུབ་ཁུལ་མཐོ་རིམ་སློབ་འབྲིང་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ལས་འགན་ལེགས་སུ་འགྲུབ་སྟེ་སྟོན་དུས་སུ་སློབ་མ་བསྡུ་ལེན་བྱེད་པར་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས། གཉིས་ནས་ཚན་རྩལ་ཡར་ཐོན་ཡོང་བར་སྐུལ་འདེད་གང་ལེགས་བྱེད་དགོས། ཚོང་རས་ཁ་ཕྱོགས་ཁྲིད་སྟོན་དང་ཁེ་ལས་ནི་གཙོ་ཕུང་། ཐོན་ལས་དང་སློབ་གྲྭ ཞིབ་འཇུག་བཅས་ཕན་ཚུན་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ལག་རྩལ་གསར་གཏོད་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། ཁེ་ལས་དང་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དང་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་བཅས་མཉམ་འབྲེལ་ངང་ལག་རྩལ་གསར་གཏོད་ཚོགས་ཁག་འཛུགས་པར་ཁྲིད་སྟོན་དང་སྐུལ་འདེབས་བྱས་ནས། ཁེ་ལས་ཀྱིས་མ་དངུལ་གཏོང་ཚད་ཇེ་མང་དང་གཏོང་ཐབས་གསར་སྤེལ་བྱེད་པར་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་ཁྲིད་སྟོན་བྱས་ཏེ། ཀོང་ཧྥུའུ་ཐོན་ལས་དང་མཱེ་ལིས་རྒྱུ་ཆ། ཁྱད་ལྡན་སྐྱེ་དངོས་ཐོན་ཁུངས་བེད་སྤྱོད་ཕྱོགས་སུ་གནད་འགག་རང་བཞིན་གྱི་ལག་རྩལ་སྐོར་ཞིག་ཐོད་བརྒལ་བྱེད་པར་བརྩོན་ལེན་བྱ་དགོས།གསོ་སྤེལ་དང་ནང་འདྲེན་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་བ་རྒྱུན་འཁྱོངས་དང་ལག་རྩལ་དང་མི་ཤུགས་ཀྱི་འདེགས་ནུས་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས། གསུམ་ནས་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་དོན་དམ་འཛིན་བྱེད་དགོས།  གཞུང་གཉེར་སྨན་ཁང་གི་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་ཟབ་སྤེལ་བྱས་ཏེ་གཞི་རིམ་སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་དང་ཆེད་ལས་སྤྱི་སྤྱོད་འཕྲོད་བསྟེན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ལས་བགོས་མཐུན་སྦྱོར་གྱི་ནང་རྐྱེན་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས། གཞི་རིམ་དུ་ནད་པས་ཐོག་མར་གཞི་རིམ་སྨན་ཁང་དུ་ནད་རིགས་ཡོངས་ལ་མཁས་པའི་སྨན་པར་བསྟེན་ནས་ནད་བཅོས་བྱེད་པ་དང་།ནད་པ་ཡང་མོ་སྡོད་ཁུལ་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ཁང་དུ་སྨན་བཅོས་བྱེད་པ་དང་ནད་པ་ལྗིད་མོ་སྨན་ཁང་ཆེན་མོར་སྨན་བཅོས་བྱེད་དུ་འགྲོ་བ།དྲག་ནད་དང་གཅོང་ནད་རིགས་དབྱེ་བ་བཀར་ནས་སོ་སོར་སྨན་བཅོས་དང་། སྨན་ཁང་ཆེ་ཆུང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་རིམ་པ་བཀར་ནས་ནད་བརྟག་སྨན་བཅོས་ཀྱི་དཔེ་དབྱིབས་འཛུགས་པར་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས།མུ་མཐུད་དུ“བཟའ་ཟླ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་ནི་བུ་གཅིག་པུ་ཡིན་ཚེ་བྱིས་པ་གཉིས་སྐྱེ་ཆོག་པའི”སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་བྱས་ཏེ་མི་གྲངས་རང་བྱུང་གིས་འཕར་ཚད9‰ལས་མི་བརྒལ་བར་ཚོད་འཛིན་བྱ་དགོས།  བཞི་ནས་རིག་གནས་ལས་དོན་འཕེལ་རྒྱས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ། ཁུལ་དང་རྫོང་།  ཡུལ་ཚོ་བཅས་ཀྱི་སྤྱི་སྤྱོད་རིག་གནས་སྒྲིག་ཆས་འཛུགས་སྐྲུན་ཤུགས་ཚད་ཇེ་ཆེར་དང་གཞི་རིམ་སྤྱི་སྤྱོད་རིག་གནས་བྱ་འགུལ་སྤེལ་གནས་ཀྱི་ནུས་པ་དང་སྒྲིག་ཆས་བཀོད་སྒྲིག་བཅས་ཁ་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། ཚྭ་འདམ་དབྱར་གཞོང་དང་མང་ཚོགས་ཀྱི་གར་སྟེགས་སོགས་མང་ཚོགས་རང་བཞིན་གྱི་རིག་རྩལ་བྱ་འགུལ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་དགོས། རྒྱལ་ཡོངས་ཐོག་མའི་གནས་སྤོར་ཆོག་པའི་རིག་རྫས་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱིས་ཞིབ་བཤེར་བྱ་བ་བརྟན་བརླིང་གིས་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ་བ་ཡན་ཆུ་མཛོད་བཟོ་བཀོད་རིག་རྫས་སྲུང་སྐྱོང་བྱ་བ་ལེགས་སྒྲུབ་དང་། དངོས་པོ་མ་ཡིན་པའི་ཤུལ་བཞག་རིག་གནས་མྱུར་སྐྱོབ་སྲུང་སྐྱོང་གང་ལེགས་བྱ་དགོས།  རིག་གནས་ཐོན་ལས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཇེ་མགྱོགས་སུ་བཏང་སྟེ་རིག་གནས་ཐོན་ལས་གླིང་གི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་དང་།སྟོད་སོག་རིག་གནས་སྔོག་འདོན་སྲུང་སྐྱོང་གི་བྱ་བ་སྤེལ་ཏེ་སྟོད་སོག་རིག་གནས་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོང་ཁུལ་གསར་སྐྲུན་དང་རིག་གནས་དང་ཚོང་རྟགས་མིང་གྲགས་ཅན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཚད་མཐོར་འདེགས་བྱ་དགོས།ལྔ་ནས་སྤྱི་ཚོགས་བདག་སྐྱོང་གི་ནུས་ཤུགས་ཇེ་མཐོར་གཏོང་བ། སྡོད་ཁུལ་ལ་དྲ་བ་ཅན་དང་ཚད་ལྡན་ཅན་གྱིས་བདག་སྐྱོང་བྱེད་ཚད་ཇེ་དྲག་དང་།སྤྱི་པའི་བདེ་དོན་མ་ལག་གི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད། ཁ་བྲལ་གཏོང་བ་དང་སིམ་འཛུལ། གཏོར་བརླག་བཟོ་བ་བཅས་ལ་ངོ་རྒོལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་ཚད་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས་འགལ་བ་དང་རྩོད་གླེང་བར་འདུམ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ནང་རྐྱེན་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས།“ཁྲིམས་འགལ་གྱི་སྤྱོད་ཚུལ་ལ་རྡུང་རྡེག་དང་སྒྲིག་འགལ་བྱ་སྤྱོད་ལ་བཅོས་སྐྱོང”དང་ཟས་རིགས་སྨན་རྫས་རྫུན་བཟོ་དང་ཕྱིར་བཙོང་བའི་ཁྲིམས་འགལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ལ་རྡུང་རྡེག་བྱེད་པའི་བདེ་འཇགས་ཐོན་སྐྱེད་བྱ་འགུལ་ལེགས་སྤེལ་བྱས་ཏེ།མི་དམངས་བདེ་སྡོད་ལས་བརྩོན་དང་སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ཡོང་བར་ཁག་ཐེག་བྱེད་དགོས།

﹙བདུན།﹚དམངས་འཚོའི་ལེགས་བསྒྱུར་ལ་འགན་སྲུང་དང་དམངས་འཚོའི་དངོས་དོན་ལེགས་སྒྲུབ་བྱ་དགོས།དམངས་འཚོའི་ཐད་མ་དངུལ་གཏོང་ཚད་འཕར་སྣོན་ལས་ཇེ་ཉུང་དུ་མི་འགྲབ་བར་ཁག་ཐེག་དང་།དམངས་འཚོའི་དངོས་དོན10བསྟུནམར་ལེགས་པོར་སྒྲུབ་བྱ་དགོས།ལས་ཞུགས་རྒྱ་སྐྱེད་དང་ལས་སྤེལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པར་ན་གོར་མོ་དང་གཏེར་ལེན་ཁ་གྲོང་ཁྱེར་གཉིས་ཀྱི་ལས་སྤེལ་གཞི་སའི་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་དང་ལས་ཞུགས་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་ཚད་དང་མཁར་ཤང་ངལ་རྩོལ་པའི་ནུས་རྩལ་གསོ་སྦྱོང་བྱེད་ཚད་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས།མཁར་གྲོང་གི་ལས་ཤོར་ཐོ་འགོད་བྱས་ཚད3.5﹪ནས་མི་བརྒལ་བར་ཚོད་འཛིན་བྱས་ནས་མཁར་གྲོང་གི་ལས་ཞུགས་མི་གྲངས་ཁྲི1.1གསར་དུ་འཕར་བར་མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས།རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ལས་ངལ་རྩོལ་ལྷག་མ་མི་ཐེངས་ཁྲི6.5ལས་གནས་སུ་ཞུགས་ཏེ་ངལ་རྩོལ་ཡོང་སྒོ་སྒོར་དུང་ཕྱུར3.9མངོན་འགྱུར་བྱ་དགོས།   མཁར་གྲོང་གི་ལས་ཤོར་མི་སྣ3500ཡང་བསྐྱར་ལས་ཚོགས་སུ་ཞུགས་ཏེ།རོང་འབྲོག་དམངས་ཁྲི6.5ལས་སྤོ་ལས་ཞུགས་བྱས་ཏེ་ལས་རྩོལ་ཡོང་སྒོ་སྒོར་ཁྲི3.9མངོན་འགྱུར་བྱུང་། མཁར་ཤང་སྡོད་དམངས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་འཕར་བར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས་པ་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་བགོ་བཤའ་བརྒྱག་པའི་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་སྲིད་ཇུས་ལྟར་དོན་ལས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་གླ་ཆའི་སྒྲིག་གཞི་ལེགས་སྒྲིག་དང་། རྫོང་རིམ་པའི་མན་གྱི་གཞུང་སྒྲུབ་པའི་གོ་གནས་དང་གནས་རིམ་བཅས་མཉམ་བགྲོད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་སྐུལ་འདེད་དང་ཆེས་དམའི་གླ་ཆའི་ཚད་གཞི་ལེགས་སྒྲིག་ནང་རྐྱེན་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས།ཞིང་འབྱོར་ཕན་ཐོན་གྱི་སྲིད་ཇུས་དོན་འཁྱོལ་དང་སྲིད་ཇུས་ཁ་གསབ་དང་ཐོན་ལས་ཡོང་སྒོ་འཕར་བ།ངལ་ལས་དཔལ་འབྱོར་སོགས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་བརྒྱུད་དེ་རོང་འབྲོག་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཡོང་སྒོ་བསྟུར་མར་འཕར་སྣོན་བྱུང་དགོས། མང་ཚོགས་ཀྱི་སྡོད་གནས་ཆ་རྐྱེན་ལེགས་བསྒྱུར་བྱེད་པར་མཁར་གྲོང་འགན་སྲུང་རང་བཞིན་གྱི་སྡོད་ཁང4500དང་རོང་འབྲོག་ཁུལ་འགན་སྲུང་རང་བཞིན་གྱི་སྡོད་ཁང1300གསར་དུ་སྐྲུན་ཏེ་མཁར་ཤང་གི་དཀའ་ཁག་མང་ཚོགས་ལ་སྡོད་ཁང་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཐབས་བྱ་དགོས།    སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་གི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་བར་ཡོང་སྒོ་དམའ་འབྲིང་རིམ་པའི་སྡོད་དམངས་གྱི་ཡོང་སྒོ་མཐོར་འདེགས་བྱེད་པ་གནད་སར་བཟུང་སྟེ་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་མ་དངུལ་བསྡུ་སྤྲོད་བྱ་བ་ནན་འཛིན་དང་བརྒྱུད་སྒྲུབ་ཞབས་ཞུའི་ཆུ་ཚད་ཇེ་མཐོར་བཏང་ནས།མུ་མཐུད་དུ་རྒན་གསོ་དང་ཆེས་དམའི་འཚོ་བའི་འགན་སྲུང་སོགས་སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་ཚད་གཞིའི་རྒྱུན་བསྐྱོང་དགོས། རྒན་གསོ་ཞབས་ཞུའི་ཆུ་ཚད་མཐོར་འདེགས་བྱེད་པ་ལ་མུ་མཐུད་དུ་ཁྱིམ་སྡོད་རྒན་གསོ་དང་ལས་ཁུངས་དུ་རྒན་གསོ་བྱེད་པ།ཉིན་མོ་ལྟ་སྐྱོང་སོགས་རྒན་གསོ་ཞབས་ཞུའི་དཔེ་དབྱིབས་འཚོལ་ཞིབ་དང་སྤྱི་ཚོགས་རྩ་འཛུགས་སྐྱེད་སྲིང་དང་གོང་འཕེལ་ཏུ་བཏང་སྟེ་སྲིད་གཞུང་གིས་སྤྱི་སྤྱོད་ཞབས་ཞུ་ཉོ་སྒྲུབ་བྱེད་པ་ཁྱབ་སྤེལ་དུ་བཏང་སྟེ།སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་རྒན་གསོའི་ཞབས་ཞུ་སྒྲུབ་པར་རྩ་འཛུགས་དང་སྤེལ་བར་མངག་བཅོལ་བྱ་དགོས། མི་སྡོད་ཁོར་ཡུག་ལེགས་པོ་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་ལ་རོང་འབྲོག་ཁུལ་དང་མཁར་གྲོང་ཆུང་ངུ་དང་དགོན་པ་སོགས་ཀྱི་མངའ་ཁོངས་དང་འབྲེལ་བའི་མི་ཁྲི4.9ལ་དམིགས་བསལ་འཐུང་ཆུའི་བཟོ་བཀོད་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་དང་གྲོང་ཚོའི་གློག་དྲའི་རིམ་འཕར་བཅོས་བསྒྱུར་བཟོ་བཀོད་ལེགས་འཛིན་བྱ་དགོས།དཀའ་ཁག་མང་ཚོགས་སྤྱིའི་གཞི་རྩའི་འཚོ་བ་འགན་སྲུང་བྱེད་པ་ལ་དབང་སྐྱོན་ཚབས་ཆེན་ཅན་འགན་སྲུང་དུ་བསྡུ་བའི་ཁྱབ་ཁོངས་རྒྱ་སྐྱེད་པ་དང་། འཁྱམ་པོ་དང་སློང་བོ། དཀའ་ཁག་ལྡན་པའི་བྱིས་པ་སོགས་ཀྱི་ཚོགས་སྤྱི་ཉམ་ཆུང་ཅན་ལ་རོགས་སྐྱོབ་སྲུང་སྐྱོང་གི་ཤུགས་ཚད་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས།དངོས་གོང་ཕལ་ཆེར་འཕར་ཆག་མེད་པར་ཁག་ཐེག་བྱེད་ཆེད་ཉི་ནུས་དྲོད་ཁང2000དང་སྤྱི་གནོད་མེད་པའི་སྔོ་ཚོད་ཐོན་སྐྱེད་གཞི་ས་མུའུ2000བཅས་གསར་བསྐྲུན་དང་།  ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་ཚོང་ར3བསྐྱར་བཟོ་བྱས་ཏེ་ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་རིམས་འགོག་བྱ་བ་དངོས་ནས་ལེགས་འཛིན་དང་ཞིང་ཕྱུགས་ཐོན་རྫས་འདོད་སྤྲོད་ནུས་ཤུགས་དང་འགྲོ་རྒྱུག་ལས་ཆོད་ཇེ་མཐོར་གཏོང་དགོས། གཞི་རིམ་གྱི་རྨང་གཞི་ཆ་རྐྱེན་ཇེ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་ལ་ཞིང་སྡེ་དང་སྡོད་ཁུལ་གྱི་སྤྱི་སྤྱོད་ཞབས་ཞུའི་འགྲོ་གྲོན་འགན་སྲུང་གི་ནང་རྐྱེན་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ་མཁར་ཤང་གི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཞབས་ཞུའི་སྒྲིག་ཆས་འཛུགས་སྐྲུན་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས། མཁར་ཤང་གཞུང་ལམ་གྱི་རིམ་འཕར་བཅོས་བསྒྱུར་དང་དམངས་ལ་སྟབས་བདེ་བཟོ་བའི་ཟམ་པའི་འཛུགས་སྐྲུན་མགྱོགས་འཛུགས་དང་གྲོང་ཚོའི་རླངས་འཁོར་ས་ཚིགས་འཛུགས་སྐྲུན་ལས་གཞི་བཅས་ལག་བསྟར་བྱ་དགོས།དབུལ་སྐྱོར་མཁྲེགས་གཏོར་གྱི་ཤུགས་ཚད་ཇེ་ཆེར་གཏོང་བ་ལ་ཐོན་ལས་གྱི་འཐེན་སྒུལ་དང་ཕྱོགས་བསྡུས་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཚད་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་སྟེ་ཡང་དག་པའི་དབུལ་སྐྱོར་བྱ་གཞག་མངོན་གསལ་ཆེ་བ་དང་དབུལ་སྐྱོར་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར3.1དོན་འཁྱོལ་དང་བརྟན་འཇགས་ཀྱིས་དབུལ་བོ་ཁྲི1དབུལ་ཕོངས་ལས་ཐར་བར་བྱ་དགོས།

﹙བརྒྱད།﹚ཁྱོན་ཡོངས་ནས་བཅོས་བསྒྱུར་ཟབ་སྤེལ་དང་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གསོན་ཤུགས་བསྟུད་མར་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས། རྒྱལ་ཁབ་དང་ཞིང་ཆེན་ཡོངས་ཀྱིས་བཅོས་བསྒྱུར་བཀོད་སྒྲིག་ལྟར། དོན་ལས་ལས་ཁུངས་ལ་རིགས་བགོས་བཅོས་བསྒྱུར་དང་དོན་ལས་ལས་ཁུངས་ཀྱི་རྒན་གསོ་འགན་སྲུང་གི་ལམ་ལུགས་དང་གཞུང་བཀོལ་རླངས་འཁོར་བཅོས་བསྒྱུར་བྱ་བ་བཅས་བརྟན་བརླིང་གིས་སྐུལ་འདེད་དང་། སྲིད་འཛིན་དོ་དམ་སྒྲིག་གཞི་དང་ཁྱིམ་ཐོ་དོ་དམ་ལམ་ལུགས། སྐྱེ་ཁམས་དཔལ་ཡོན་ལམ་ལུགས་སོགས་མངའ་ཁོངས་ཀྱི་བཅོས་བསྒྱུར་བྱ་བར་སྐུལ་འདེད་བྱ་དགོས། ཁུལ་དང་གྲོང་ཁྱེར﹙རྫོང﹚རིམ་གཉིས་སྲིད་གཞུང་གི་སྒྲིག་གཞི་བཅོས་བསྒྱུར་ལས་འགན་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་དགོས་ལ་གོང་ནས་མར་སྤྲད་པའི་ཞིབ་མཆན་དབང་ཆ་སོ་སོ་སྒྲུབ་འགན་འཁུར་ལེན་གང་ལེགས་བྱས་ཏེ།ཞིང་ཆེན་གྱིས་མེད་པར་བཏང་བའི་སྲིད་འཛིན་ཞིབ་མཆན་ལས་དོན་དོན་ཐོག་ཏུ་འཁྱོལ་དགོས་ཤིང་།ཁུལ་རིམ་པའི་སྲིད་འཛིན་ཞིབ་མཆན་ལས་དོན་སྙིང་བསྡུས་དང་སྲིད་འཛིན་ཞིབ་མཆན་གནང་བའི་དཀར་ཆག་དོ་དམ་ནན་མོ་བྱས་ནས།འགན་དབང་མར་སྤྲོད་པའི་སྡེབ་སྒྲིག་སྲིད་ཇུས་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་སྒྲིག་གཞི་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས། ནོར་སྲིད་དཔྱ་ཁྲལ་དོ་དམ་ལམ་ལུགས་བཅོས་བསྒྱུར་ཟབ་སྤེལ་དང་སྤྱིར་བཏང་གི་སྤྱི་སྤྱོད་སྔོན་རྩིས་དང་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་མ་དངུལ། རྒྱལ་དབང་མ་རྩའི་བདག་གཉེར།སྤྱི་ཚོགས་འགན་སྲུང་མ་དངུལ་བཅས་འདུས་པའི་སྲིད་གཞུང་སྔོན་རྩིས་མ་ལག་འཛུགས་དགོས།སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་སྔོན་རྩིས་སྒྲིག་གཞི་དང་ཉེན་སྲུང་སྔོན་འགོག མ་སྐྱེད་འཇལ་སྤྲོད་བཅས་ཀྱི་ལམ་ལུགས་གསར་འཛུགས་བྱས་ཏེ་ཚད་ལྡན་གྱི་སྲིད་གཞུང་གི་བུ་ལོན་དོ་དམ་སྒྲིག་གཞི་འཛུགས་བསྐྲུན་བྱ་དགོས། ཁྱོན་ཡོངས་ནས་ཁྲལ་དངུལ་འཕྲི་འཐེན་དང་སྔོན་བསྡུ་རྗེས་སུ་ཕྱིར་སློག་པ་སོགས་ཀྱི་གཟིགས་སྐྱོང་སྲིད་ཇུས་གཙང་བཤེར་དང་ཚད་ལྡན་ཅན་དུ་བཏང་སྟེ་སྲིད་འཛིན་རང་བཞིན་ཀྱི་དངུལ་ལེན་དང་སྲིད་གཞུང་རང་བཞིན་གྱི་མ་དངུལ་དོ་དམ་བཅས་ཚད་ལྡན་ཅན་དུ་གཏོང་དགོས། ནོར་སྲིད་མ་དངུལ་གཏོང་ཐབས་གསར་སྤེལ་དང་བདག་གཉེར་རང་བཞིན་གྱི་མངའ་ཁོངས་སུ་མ་དངུལ་ཐད་གཏོང་དང་བྱ་དགའི་ཁ་གསབ་རྒྱག་པ་སོགས་ཀྱི་བྱེད་ཐབས་སུ་བསྒྱུར་དགོས།སྤྱི་སྤྱོད་ཐོན་ཁུངས་ཚོང་གཉེར་ལྟེ་གནས་འཛུགས་སྐྲུན་ཇེ་མགྱོགས་དང་།  རྒྱུ་ནོར་གྱི་དབང་ཆ་དང་དངུལ་རྩ། ལག་རྩལ། ཆ་འཕྲིན་དང་ངལ་རྩོལ་པ་སོགས་ཚོང་རའི་རྒྱུ་ཆའི་མ་ལག་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ་ཐོན་ཁུངས་རྒྱུན་འཁོར་གང་ལེགས་དང་འོས་མཐུན་གྱིས་བཀོད་སྒྲིགམངོན་གསལ་དུ་ཚོང་རྒྱག་པར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས།  ཐོན་ལས་སྦྲེལ་ཐག་གི་རྒྱུན་བསྲིང་བ་དང་གནད་སའི་ལས་གཞིའི་ཚོང་འགུག་བྱ་བ་ལེགས་འཛིན་དང་མཉམ་འབྲེལ་གྱིས་འགག་སྒོ་གཏོར་བའི་ཚོང་འགུག་བྱ་བ་སྤེལ་ནས།ཐོན་ལས་སྦྲེལ་ཐག་ཡོངས་ཀྱི་ཚོང་འགུག་བྱ་བ་སྐུལ་འདེད་དང་ཞིང་ཆེན་གཞན་གྱི་མ་དངུལ་སྒོར་དུང་ཕྱུར200ཡུལ་དངོས་སུ་འབྱོར་བར་བརྩོན་ལེན་བྱ་དགོས། “དར་གོས་ཚོང་ལམ་དཔལ་འབྱོར་ས་ཆ་དང་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་མཚོ་ཐོག་གི་དར་གོས་ཚོང་ལམ”གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ཁྲོད་དུ་ཞུགས་ཏེ་མཉམ་འབྲེལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་ཚོང་དོན་དང་རིག་གནས་སྤེལ་རེས་ལས་གཞི་སྐོར་ཞིག་སྐུལ་འདེད་བྱེད་དགོས།ཀྲེའེ་ཅང་ཞིང་ཆེན་དང་། ཀྲུང་དབྱང་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་སོ་སོ་དང་ཨུ་ཡོན་ལྷན་ཁང་སོ་སོ།ཀྲུང་དབྱང་ཁེ་ལས་བཅས་དང་འབྲེལ་གཏུག་མཐུན་སྦྱོར་བྱེད་ཚད་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་སྟེ། འཆར་འགོད་སྲིད་ཇུས་དང་ལས་གཞིའི་མ་དངུལ།ལག་རྩལ་ཅན་སོགས་ཀྱི་ཕྱོགས་ལ་མ་དངུལ་བརྩོན་ལེན་གང་ལེགས་བྱ་དགོས།  ཁྱོན་ཡོངས་ནས་མགོ་ལོག་ཁུལ་རྨ་སྟོད་དང་དར་ལག་བཅས་རྫོང་གཉིས་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་པའི་ལས་འགན་ལེགས་འགྲུབ་བྱ་དགོས།

འཐུས་མི་རྣམ་པ།  མཚོ་ནུབ་ཀྱི་གཞི་བསྒྱུར་འཕོ་བརྒལ་འཕེལ་རྒྱས་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པར་ངེས་པར་དུ་དམངས་དོན་དངོས་གཉེར་གྱི་ཁྲིམས་འཛིན་སྲིད་གཞུང་དང་གཞུང་དྲང་སྤྱོད་གཙང་གི་སྲིད་གཞུང་ཞིག་འཛུགས་དགོས་ལ།ང་ཚོས་གཟབ་ནན་གྱིས་ཏང་སྐྱོང་གི་རྣམ་པ་གསར་ཆགས་དགོས་པའི་བླང་བྱ་ལྟར།  ཏང་གི་མང་ཚོགས་ལམ་ཕྱོགས་སློབ་གསོའི་ལག་ལེན་བྱ་འགུལ་གྱི་གྲུབ་འབྲས་སྲ་བརྟན་དང་གཏིང་ཟབ་མོར་བཏང་སྟེ། “སྤྱོད་སྟངས་བཞི”དག་བཅོས་དང་ཀུན་སྤྱོད་ལེགས་བསྒྱུར་བྱ་བའི་ཡུན་རིང་གི་ནང་རྐྱེན་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་འཐུས་ཚང་དུ་གཏོང་དགོས།ཁྲིམས་ལྟར་སྲིད་འཛིན་གྱི་ཆུ་ཚད་མཐོར་འདེགས་དང་ཁྲིམས་ལྟར་ཇུས་འགོད་ཀྱི་ནང་རྐྱེན་གསར་འཛུགས་དང་ཁ་ཚང་དུ་བཏང་སྟེ།ལས་དོན་གཙོ་ཆེན་ལ་སྤྱི་དམངས་བསྡུས་ཏེ་ངོ་ཐུག་ར་སྤྲོད་བྱེད་པའི་ལམ་ལུགས་འཐུས་ཚང་དུ་བཏང་ནས་ཁྲིམས་ལྟར་ཇུས་འགོད་དང་ལག་བསྟར།དོ་དམ།  ཞབས་ཞུ་དང་མཇུག་འབྲས་བཅས་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱེད་པར་སྐུལ་འདེད་བྱས་ཏེ། མང་ཚོགས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་ཤེས་པའི་དབང་ཆ་དང་། བྱ་བའི་སྟེང་ཞུགས་པའི་དབང་ཆ་དང་ལྟ་སྐུལ་གྱི་དབང་ཆ་བཅས་འགན་སྲུང་བྱ་དགོས།སྲིད་འཛིན་ལྟ་སྐུལ་དང་འགན་འཁྲི་རྩད་གཅོད་བྱེད་ཚད་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་སྟེ་རང་འགུལ་དུ་དམངས་ཆེན་གྱིས་བཅའ་ཁྲིམས་ལག་བསྟར་བྱེད་ཚུལ་དང་བྱ་བར་ལྟ་སྐུལ་བྱེད་པ་དང་།སྲིད་གྲོས་ཀྱིས་དམངས་གཙོ་ལྟ་སྐུལ་བཅས་བྱེད་པར་དང་དུ་བླངས་ཏེ།  ཁྲིམས་འཛིན་ལྟ་སྐུལ་དང་རྩིས་བཤེར།ལྟ་ཞིབ་སོགས་སྲིད་གཞུང་ནང་ཁུལ་གྱི་ལྟ་སྐུལ་ཤུགས་ཚད་དངོས་ནས་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་སྟེ་རང་འགུལ་གྱིས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་དང་མི་དམངས་ཀྱི་ལྟ་སྐུལ་དང་ལེན་བྱེད་དགོས། ཏང་སྲོལ་དང་སྲིད་དོན་གཙང་སྐྱོང་འཛུགས་སྐྲུན་ཀྱི་འགན་འཁྲི་གཙོ་བོ་ལག་བསྟར་ནན་མོ་བྱས་ཏེ་ལྐོག་ཟ་ལ་ངོ་རྒོལ་དང་རུལ་སུངས་ལ་ངེས་པར་ཞིབ་བཤེར་མཛད་པ་རྒྱུན་བསྐྱོང་དགོས་ཤིང་།མངའ་ཁོངས་གཙོ་ཆེན་དུ་ལས་དོན་གྱི་རིགས་བགར་ནས་འགན་དབང་སྤྱོད་པ་དང་ལས་གནས་བགོས་ཏེ་འགན་དབང་སྤྲོད་པ།གོ་རིམ་བགོས་ཏེ་འགན་དབང་སྤྲོད་པ་སོགས་ཀྱི་ནང་རྐྱེན་གསར་འཛུགས་དང་འཐུས་ཚང་ཅན་དུ་བཏང་སྟེ་སྲིད་གཞུང་ནང་ཁུལ་གྱི་འགན་དབང་ཚོད་འཛིན་བྱེད་ཚད་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས།ཀྲུང་དབྱང་གི་གཏན་འཁེལ་བརྒྱད་དང་ཞིང་ཆེན་ཏང་ཨུ་དང་ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གི་བྱེད་ཐབས21དང་། ཁུལ་ཨུ་དང་ཁུལ་སྲིད་གཞུང་གི་བྱེད་ཐབས22བཅས་ལག་བསྟར་ནན་མོ་བྱས་ཏེ་སྤོབས་མེད་ནུས་མེད་དང་ལེ་ལོ་བག་གཡེང་གི་བྱ་བའི་རྣམ་པ་བདག་སྐྱོང་གི་ཤུགས་ཚད་བསྟུད་མར་ཇེ་དྲག་ཏུ་གཏོང་དགོས།མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་སྔོན་ཐོན་ཁུལ་གསར་འཛུགས་བྱ་བ་གཙོ་གནད་དུ་བཟུང་ནས། འདྲ་མཉམ་དང་མཐུན་སྒྲིལ།རོགས་རེམ། འཆམ་མཐུན་ཡིན་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་མི་རིགས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སྲ་བརྟན་དང་གོང་འཕེལ་དུ་གཏོང་དགོས།དམག་དམངས་ཀྱིས་སྲིད་བཀུར་དམངས་གཅེས་དང་། འཐབ་ཤུགས་སྐུལ་སློང་དང་རྗེས་གྲབས་ནུས་པ་བཅས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ཤུགས་ཚད་ཇེ་དྲག་ཏུ་བཏང་ནས་དམག་སྲིད་དང་དམག་དམངས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མཐུན་སྒྲིལ་སྲ་བརྟན་ཅན་དུ་གཏོང་དགོས་པ་དང་།དུས་མཚུངས་སུ“ལོ་ལྔའི་འཆར་འགོད་བཅུ་གསུམ”གྱི་འཕེལ་རྒྱས་འཆར་འགོད་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ཏེ་མ་འོངས་པའི་ལོ་ལྔའི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་འཆར་གཞི་ལེགས་འགོད་བྱ་དགོས།

འཐུས་མི་རྣམ་པ། 2015ལོར་ཁུལ་ཡོངས་ཀྱི་བཅོས་བསྒྱུར་འཕེལ་རྒྱས་དང་དམངས་གཙོ་ལེགས་བསྒྱུར་གྱི་ལས་འགན་ནི་དཀའ་ཚེགས་ཆེ་བས། ང་ཚོས་ཁུལ་ཨུའི་འགོ་ཁྲིད་བརྟན་པོའི་འོག  བློ་བརྟན་འགྱུར་མེད་ཀྱིས་ཡར་རྒྱས་བརྩོན་ལེན་དང་བཅོས་བསྒྱུར་གསར་སྤེལ།དངོས་དོན་བདེན་འཚོལ། དཀའ་སྒྲུབ་དངོས་སྒྲུབ་བཅས་ཀྱི་ངང་ནས་མུ་མཐུད་དུ་ལས་དོན་སོ་སོ་གོང་འཕེལ་འགྲོ་བའི་རྣམ་པ་གསར་བ་གསར་གཏོད་བྱ་དགོས།